بررسی اثر خاک ورزی حفاظتی بر جمعیت علف های هرز در تناوب گندم- ذرت

این پروژه در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تیمار و شش تکرار طی سالهای ‮‭1390‬ تا ‮‭1394‬ در اراضی مرکز تحقیقات کشاورزی زرقان فارس اجرا شد و روش های خاک ورزی حفاظتی و مرسوم در تناوب گندم- ذرت با هم مقایسه گردید. تیمارهای تحقیق عبارت بود از 1 - (کم خاک ورزی) خاک ورزی با خاک ورز مرکب 2- (بی خاک ورزی) کشت مستقیم گندم در بقایای ذرت و کشت مستقیم ذرت در بقایای گندم 3 - (خاک ورزی مرسوم) شخم با گاوآهن برگردان دار، دیسک، لولر و کشت گندم یا ذرت. تحقیق در کرت هایی به ابعاد ‮‭30‬ا6 متر انجام شد. برای مقایسه روش های مختلف فاکتورهایی مانند بانک بذر علف های هرز به تفکیک گونه بعد از برداشت گندم سال اول و بعد از برداشت ذرت سال چهارم، تعداد بوته علف های هرز در مراحل رویشی و زایشی، وزن خشک علف های هرز، ارزیابی نظری مهار علف های هرز ، عملکرد، اجزا عملکرد و ارتفاع محصول در کشت گندم و ذرت اندازه گیری شده و تیمارها با هم مقایسه شدند. نتایج نشان داد که تیمارهای خاک ورزی موجب تغییر ترکیب علف های هرز مزرعه شد به شکلی که در سال چهارم در مزرعه گندم، در تیمار بی خاک ورزی علف های هرز دایمی شیرین بیان با میانگین ‮‭3/7‬ ، پیچک ،‮‭28‬ گل گندم زرد 4 و همچنین علف هرز یک ساله بی تیراخ با تراکم ‮‭146‬ بوته در متر مربع غالب گشت اما یولاف وحشی با میانگین 7 بوته در متر مربع به صورت معنی دار کاهش یافت. در خاک ورزی مرسوم علف هرز یک ساله یولاف با تراکم ‮‭168‬ بوته در متر مربع غالب شد و پس از آن بی تیراخ با ‮‭74‬ بوته در متر مربع مطرح بود اما علف های هرز شیرین بیان،کاهوک و گل گندم زرد به صفر تقلیل یافت. در تیمار کم خاک ورزی علاوه بر بی تیراخ با تراکم ‮‭128‬ و یولاف با تراکم ‮‭117‬ بوته در متر مربع ، انواع علف های هرز چند ساله و یک ساله رویش نمود. در سال چهارم در مزرعه ذرت، علف های هرز قیاق با تراکم ‮‭130‬ ، خرفه ‮‭42‬ و چسبک ‮‭60‬ بوته در متر مربع در بی خاک ورزی غالب شد. در خاک ورزی مرسوم علف هرز یک ساله چسبک با تراکم ‮‭333‬ و تاج خروس با ‮‭31‬ بوته در متر مربع غالب شد. در تیمار کم خاک ورزی چسبک با تراکم ‮‭132‬ ، پیچک با تراکم ‮‭50‬ بوته در متر مربع رویش نمود و تنوعی از علف های هرز یک ساله و چند ساله مطرح گردید. عملکرد گندم در سه تیمار مرسوم، کم خاک ورزی و بی خاک ورزی در مزرعه گندم به ترتیب ‮‭633 645‬، و ‮‭446‬ و در مزرعه ذرت ،‮‭7091‬ ،‮‭5080 7050‬ کیلو گرم در هکتار بود. واژه های کلیدی : بی خاک ورزی، کم خاک ورزی، خاک ورزی مرسوم، بانک بذر