ارزیابی خسارت دارکوب ها و جوندگان به میوه گردو در باغات استان کرمان

استان کرمان دارای بیشترین سطح زیر کشت درختان گردو در ایران است. در سال های اخیر باغ داران به تصور خسارت زا بودن دارکوب ها به میوه گردو، دارکوب ها را شکار کرده و از بین می بردند. مطالعه حاضر در استان کرمان و شهرستان های بم، جیرفت، راب ر، بافت و بردسیر انجام شد. در سال اول اجرای پروژه، در تابستان ،‮‭1393‬ به منظور شناسایی گونه خسارتزای جوندگان، در نهالستان ده بکری دوربین تله ای ‭Bushnell ‬نصب و از گونه جونده خسارت زا، یعنی سنجابک درختی ‭Dryomys nitedula ‬عکس برداری شد. در مورد پرندگان نیز، گونه خسارت زا دارکوب باغی ‭Dendrocopos syriacus ‬می باشد. در باغات گردو، نمونه های میوه گردوی خسارت دیده توسط جوندگان یا پرندگان جمع آوری و سپس بر اساس شکل و اندازه خسارت شناسایی، تفکیک و شمارش شدند. در مجموع، تعداد ‮‭422‬ نمونه گردوی خسارت دیده جمع آوری شد که از این تعداد ‮‭248‬ مورد (‮‭58/8‬%) مربوط به جوندگان ، ‮‭70‬ مورد (‮‭16/6‬%) مربوط به پرندگان و ‮‭104‬ مورد (‮‭24/6‬%) دارای ترکیبی از علایم خسارت جوندگان و پرندگان بودند. در سال دوم این مطالعه، در تابستان ‮‭1394‬ ابتدا پنج باغ که قبلا دارای خسارت بودند انتخاب و در این باغ ها تعداد ‮‭27‬ درخت به طور تصادفی انتخاب شدند. سپس در تاریخ های مختلف نمونه های خسارت دیده جمع آوری شد. بیشترین میانگین خسارت در باغ پنجم (‮‭96/2‬%) و کمترین میانگین در باغ اول (‮‭10/5‬%) مشاهده شد و میانگین باغ ها ‮‭34/5‬% بود. آنالیز تجزیه واریانس میزان خسارت اختلاف معنی داری را در میان باغ ها نشان داد (‮‭05.0‬‭> p). ‬ارتفاع درختان به طور متوسط ‮‭9/2‬ متر و قطر آنها ‮‭35/2‬ سانتی متر و ضخامت پوسته میوه گردو ‮‭1/43‬ میلی متر بود. فاصله درختان از رودخانه یا نهر ‮‭41/9‬ متر و از منازل ‮‭421/7‬ متر و از جاده ‮‭449/0‬ متر بود. نتایج آزمون همبستگی میزان خسارت با فاکتورهای مورد بررسی نشان داد که درصد خسارت با ارتفاع درختان گردو، قطر تنه درختان، فاصله از منازل و جاده معنی دار (‮‭05.0‬‭> p) ‬اما کلفتی پوست میوه گردو و فاصله از رودخانه با میزان خسارت ارتباط معنی داری نداشتند (‮‭05.0‬‭