گزارش انتخاب، نامگذاری و آزاد سازی رقم جدید جو آبی نیک ‭(14-83-Lignee 527/NK1272//JLB70-63 (ICB90-0399-17F5-OAP ( MB) ‬با سازگاری مناسب برای کاشت در مناطق معتدل کشور

رقم نیک(‮‭83-14‬‭-MB) ‬با شجره ‮‭63‬‭-Lignee ‬‮‭527‬‭/NK‬‮‭1272‬‭//JLB‬‮‭70‬ و با تاریخچه انتخاب ‭ (ICB‬‮‭17-0399-90‬F5‭-OAP) ‬در سال زراعی‮‭1379 -80‬ در قالب خزانه بین المللی کراسینگ بلوک جو بهاره از ایکاردا وارد کشور شد و در مزرعه به نژادی بخش تحقیقات غلات مورد بررسی قرار گرفت. در سال زراعی ‮‭1380-81‬ این لاین در قالب آزمایش ارزیابی مشاهده ای در سه ایستگاه کرج، زرقان و بیرجند بررسی و با توجه به عملکرد بالا و مقاومت به بیماری سفیدک پودری همراه ‮‭98‬ ژنوتیپ دیگر برای ارزیابی در آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی در سال زراعی ‮‭1381-82‬ انتخاب گردید. در این سال لاین ‮‭83-14‬‭-MB ‬با میانگین عملکرد دانه ‮‭6/00‬ تن در هکتار در مقابل ‮‭5/460‬ تن در هکتار رقم ریحان برتری عملکرد دانه حدود ‮‭540‬ کیلو گرم در هکتار را نشان داد. با توجه به عملکرد بالاو سایرصفات مطلوب، انتخاب و برای بررسی دقیقتر عملکرد و سایر خصوصیات زراعی در سال زراعی ‮‭1382-83‬ در آزمایش مقایسه عملکرد یکنواخت سراسری لاین های پیشرفته جو در شش ایستگاه اقلیم معتدل کشور مورد ارزیابی قرار گرفت. با توجه به عملکرد بالا ( ‮‭6/207‬ تن در هکتار در مقابل ‮‭5/676‬ تن در هکتار رقم نصرت) و سایر خصوصیات زراعی مناسب این لاین به همراه ‮‭17‬ لاین انتخابی دیگر و دو شاهد درقالب آزمایش سازگاری لاین های امید بخش اقلیم معتدل(‮‭83‬‭-EBYTM) ‬طی دو سال(‮‭1383-84‬ و ‮‭1384-85‬) در هفت ایستگاه این منطقه مورد بررسی نهایی قرار گرفت. نتایج حاصله این لاین را بعنوان سازگارترین ژنوتیپ با عملکرد بالا مشخص نمود. داده های حاصل از آزمایش سازگاری در ‮‭14‬ آزمایش که طی 2 سال در هفت ایستگاه اجرا شده بود نشان داد که میانگین عملکرد دانه این لاین نسبت به شاهد نصرت برتری داشت، به طوری که میانگین عملکرد لاین ‮‭83-14‬‭-MB ‬برابر، ‮‭6/104‬ در برابر ‮‭6/097‬ تن در هکتار رقم نصرت بود ولی از نظر پایداری عملکرد و مقاومت به بیماری سفیدک پودری وضعیت بهتری نسبت به رقم نصرت داشت. لاین ‮‭83-14‬‭-MB ‬دارای تیپ رشد بهاره بوده و میانگین ارتفاع بوته آن ‮‭85‬ سانتیمتر، نیمه زودرس، نیمه مقاوم به خوابیدگی، مقاوم به شکنندگی محور سنبله و مقاوم در برابر سفیدک پودری می باشد. این لاین نسبت به سرما متحمل بوده و در منطقه معتدل سرد کشور بر اثر سرمازدگی دچار خسارت شدید نمی گردد. از نظر کیفیت دانه این لاین دارای میانگین پروتیین ‮‭11/4‬ درصد بوده که نشان دهنده کیفیت خوب دانه آن برای علوفه می باشد. برتری چشمگیر این لاین نسبت به ارقام شاهد منطقه معتدل (رقم نصرت، ریحان، کویر و والفجر) درکلیه آزمایش های تحقیقی_ تطبیقی و تحقیقی_ترویجی اجرا شده طی سال های ‮‭1385-87‬ در مناطق مختلف اقلیم معتدل کشور نیز مشهود بوده، و میانگین عملکرد آن در این آزمایش ها برابر ‮‭6/066‬ تن در هکتار در مقابل ‮‭5/228‬ تن در هکتار میانگین عملکرد رقم نصرت بود، به طوری که میانگین عملکرد آن ‮‭838‬ کیلو گرم در هکتار (تقریبا ‮‭16/1‬ درصد افزایش) نسبت به میانگین عملکرد دانه رقم شاهد نصرت برتری داشت. این لاین علاوه بر سازگاری در منطقه معتدل کشور، در آزمایشات به نژادی اقلیم گرم نیز یکی از برترین لاین ها از نظر عملکرد و پایداری عملکرد دانه بود، بطوریکه در آزمایش سازگاری اقلیم گرم در سال های زراعی ‮‭1384-86‬ به عنوان لاین برتر به آزمایشات تحقیقی- تطبیقی و ترویجی معرفی گردید.