ارزیابی کارایی طعمه فسفات آهن در کنترل راب ‭Agriolimax agrestis ‬بر روی کاهو درمزارع کاهوی استان های مازندران و تهران

راب ‭(Linne‬، ‮‭1758‬‭) Agriolimax agrestis ‬از آفات مهم مزارع سبزی در ایران و جهان بوده که سالانه خسارت نسبتا زیادی بر روی سبزیجات در مزارع وارد می نماید. خسارت آن ها با تغذیه از برگ، ساقه، ریشه و بذور سبزیجات (خسارت کمی) و ایجاد خوردگی روی برگ و قسمت های مختلف آن ها (خسارت کیفی) می باشد. راب کش جدید فسفات آهن (پلت) از گروه سموم معدنی (حاوی یک درصد وزنی فسفات آهن ‭III ) ‬علیه جمعیت بالغ راب ‭A. agrestis ‬و روی کاهوی رقم ‭Lactuca sativa ‬در مقایسه با سایر سموم راب کش مجاز در مزارع کاهوی دشت ناز ساری و ورامین دو استان مازندران و تهران در سال ‮‭1386‬ مورد مطالعه قرار گرفت. این بررسی در قالب طرح آماری بلوک های کامل تصادفی در سه تیمار (طعمه فسفات آهن، متالدیید، کارباریل) به همراه تیمار شاهد انجام گردید. زمان طعمه پاشی همزمان باهم در دو ایستگاه در‮‭17‬ فروردین ماه بر روی کاهو انجام شد. هر تکرار آزمایش قسمتی از مزرعه به مساحت ‮‭100‬ متر مربع انتخاب گردید و برای جلوگیری از تداخل کرت های آزمایشی ( به دلیل حرکت راب ها) فواصل آن ها از یکدیگر سه متر در نظر گرفته شد. در هر تیمار ‮‭40‬ عدد راب بالغ و هم سن ‭A. agrestis ‬و جمعا ‮‭640‬ راب که از مزارع اطراف جمع آوری شده بودند، رهاسازی گردید. شمارش جمعیت راب های زنده در نوبت های یک روز قبل از سمپاشی، ،2 ،4 ،‮‭14 8‬ و ‮‭21‬ روز بعد از سمپاشی انجام گرفت. درصد تلفات جمعیت راب برای داده های جمع آوری شده از هر تیمار توسط فرمول هندرسون- تیلتون محاسبه گردید. برای تجزیه و تحلیل میانگین داده ها، از تجزیه واریانس ساده و مرکب و توسط نرم افزار ‭SAS ‬و برای مقایسه درصد تاثیر تیمارها از آزمون چند دامنه ای دانکن استفاده شد. نتایج درصد تلفات راب بالغ در زمان های مختلف در کلیه تیمارها در سطح پنج درصد معنی دار بود. تاثیر کلی پلت های فسفات آهن (پنج گرم در متر مربع) در مقایسه با سایر تیمارها در مزارع دو استان متفاوت ملاحظه شد. در دشت نازساری، فسفات آهن (‮‭71/26‬ درصد) دارای بیشترین عملکرد بوده که همانند تیمار متالدیید (‮‭70/42‬ درصد) در گروه ‭A ‬آزمون دانکن قرار گرفت. کاربایل (‮‭68/06‬ درصد) با عملکردی کمتر درگروه ‭B ‬آزمون دانکن قرار گرفت. تاثیر مرکب تیمارها در نوبت های مختلف نمونه برداری تاثیر افزایش ازدیادی در نوبت های بعدی را تا ‮‭14‬ روز در تیمارهای مختلف فسفات آهن نشان داد. تاثیر منطقه ای تیمارها در دشت ناز ساری (‮‭69/91‬ درصد) نسبت به ورامین (‮‭71/38‬ درصد) کمتر و هر دو در گروه ‭A ‬قرار گرفتند. نتایج این مطالعه معلوم نمود فسفات آهن در مقایسه با سایر سموم مصرفی مطالعه شده در کشور، قابلیت لازم برای کنترل موثر و پایدار راب ‭A. agrestis ‬را در مزارع کاهوی کشور دارد. واژه های کلیدی راب ‭Agriolimax agrestis‬، طعمه فسفات آهن (پلت)، راب کش جدید، مزارع کاهو، استان های مازندران و تهران