مطالعه وضعیت رشد در کفال ماهیان آلوده به ویروس VNN در حوضه جنوبی دریای خزر

کفال ماهیان از ذخایر با ارزش دریای خزر محسوب می شوند که نقش مهمی را در زنجیره غذایی آن ایفا می کنند. نظارت منظم بر ساختار سنی در ذخایر ماهی زمینه ای برای ارزیابی ذخایر و تعیین میزان برداشت پایدار است که تنظیم الگوی مناسب برداشت نیز مستلزم تعیین برخی خصوصیات زیستی و متغیرهای پویایی جمعیت آن می باشد. در این تحقیق نمونه های کفال پوزه باریک (Liza saliens) توسط تورهای پره صیادی در سواحل استان مازندران بین امیر آباد تا نور از مهرماه 1391 تا فروردین 1392 جمع آوری شدند و در آزمایشگاه شاخص های طول و وزن ماهی (به ترتیب با دقت 01/0 میلی متر و 01/0 گرم) به ثبت رسید. نتایج نشان داد که میانگین طول کفال پوزه باریک 3/3± 3/24 سانتی متر است و دامنه طولی در طیف 4/16 تا 2/34 سانتی متری قرار دارد. میانگین وزنی برای این ماهی5/39± 3/120 گرم ثبت شد که ماده ها نسبت به نرها میانگین وزنی بالاتری را داشتند. میانگین سن کفال پوزه باریک در این پژوهش 5/3 سال بدست آمد که بیش از 72 درصد آن ها را ماهیان سه و چهار ساله تشکیل داده بودند. همچنین معادله رگرسیونی طول و وزن (597/2x029/0y=) برای ماهی کفال پوزه باریک گویای این مطلب بود که به دلیل اینکه مقدارb کمتر از 3 محاسبه شد، رشد این گونه از نوع آلومتریک منفی است. بررسی های جنسی نشان داد که در کفال پوزه باریک برتری با جنس ماده است و از نظر زمان تخم ریزی، بیشترین ماهیان آماده برای تخم ریزی یا در حال تخم ریزی طی بهمن ماه دیده شدند. محاسبه میانگین ضریب چاقی برای گونه کفال پوزه باریک در استان مازندران برابر 61/0 بود که بیشترین مقدار آن در اسفند ماه و در ایستگاه فریدونکنار مشاهده گردید. نتایج ضریب رشد لحظه ای کفال پوزه باریک گویای این مطلب بود که گروه سنی +2 به +3 ساله بیشترین میزان رشد لحظه ای را درگروه های سنی به خود اختصاص داده اند. مطابق رابطه فریزر لی، بیشترین افزایش رشد طولی در کفال پوزه باریک برای هر دو جنس نر و ماده در سال دوم به سال سوم حیات دیده شد. طول های برآورد شده از روش Back calculation برای L2، L3، L4، L5 و L6 به ترتیب برابر مقادیر 91/18، 21/22، 62/24، 59/26 و 8/28 محاسبه شد. مقدار ضریب رشد برای گونه ی Liza saliens با استفاده از طرح فورد- والفورد برابر 284/0 بدست آمد و از طرفی مقدار 92/33 برای طول بینهایت این گونه ثبت شد. بر اساس آزمون فی پریم مونرو نیز مقدار 508/2 محاسبه شد. همچنین معادله 29/14X + 64/17 Y= نمایانگر ارتباط طول و شعاع فلس در ماهی کفال پوزه باریک است. کلمات کلیدی: کفال پوزه باریک، ماهیان دریای خزر، محاسبه برگشتی، فلس ماهی