توان تولید زراعی ارقام تجارتی و هیبرید های امید بخش منوژرم در شرایط تنش خشکی

محدودیتهای منابع آبی، تولید محصولات زراعی را در سال های اخیر تحت تاثیر قرار داده است. بنابراین معرفی ارقام متحمل به خشکی محصولات زراعی از جمله چغندرقند در مناطقی که با کمبود شدید آب روبرو هستند از اولویت خاصی برخوردار است.علاوه بر اجرای برنامه های اصلاحی جهت معرفی ارقام متحمل به خشکی، توان سنجی ارقام تجارتی منوژرم و همچنین هیبریدهای امید بخش مقاوم به تنش های زنده از نظر تحمل به تنش خشکی ضرورت دارد. بدین منظور در این تحقیق 12 رقم و هیبرید های امید بخش منوژرم به همراه یک رقم متحمل به خشکی به عنوان شاهد به صورت آزمایشیبا چهار تکرار در قالب طرح اسپلیت پلات که در آن فاکتور اصلی شامل دو سطح آبیاری(آبیاری با اعمال تنش خشکی و آبیاری بدون تنش) و فاکتور فرعی شامل ارقام بود در مناطق کرج، مشهد و کرمانشاه به مدت یک سال (1393) مقایسه عملکرد شدند. نتایج تجزیه واریانس هر سه منطقه نشان داد که بین تیمارهای آبیاری از نظر عملکرد ریشه و شکر اختلاف معنی دار بود. بیشترین میانگین عملکرد ریشه در شرایط تنش در هر سه منطقه به رقم پایا با 67/61 تن در هکتار اختصاص داشت و بعد از آن ارقام پارس و بریجیتا به ترتیب با میانگین عملکرد ریشه 69/57 و 46/54 تن در هکتار قرار گرفتند. بیشترین عملکرد شکر با مقادیر 79/7، 64/7، 10/7 و 05/7 تن در هکتار به ترتیب به ارقام بریجیتا، پایا، IR7 و SBSI004 تعلق داشت بر اساس شاخص تحمل به خشکی بر مبنای عملکرد ریشه ارقام پایا ، بریجیتا و پارس نسبت به دیگر ارقام برتری داشتند. بنابراین علاوه بر رقم پایا، دو رقم بریجیتا و پارس برای کشت در مناطقی که با کمبود آب آبیاری روبرو هستند با آب کمتر و دور آبیاری بیشتر توصیه می شوند.کلمات کلیدی: ارقام تجارتی، تحمل به خشکی، چغندرقند.