راهنمای برنامه ریزی آبیاری گندم در ارومیه و میاندوآب

آب مهمترین عامل محدودکننده در افزایش تولیدات کشاورزی ایران است. برنامه ریزی بهینه آبیاری سبب استفاده بهینه از منابع آبی، افزایش عملکرد در واحد سطح و بالابردن کارایی مصرف آب خواهد شد. میزان آب مصرفی هر گیاه از جمله گندم، بسته به درجه حرارت، رطوبت نسبی هوا، تشعشع خورشید، میزان سرعت باد، بارندگی و نوع رقم مورد کشت متفاوت است.گندم یکی از محصولات اساسی کشور و غذای اصلی مردم بوده و مصرف سرانه آن بالغ بر150 کیلوگرم می باشد. در استان آذربایجان غربی بر اساس آمار وزارت جهاد کشاورزی، سطح زیرکشت و عملکرد گندم آبی و دیم به ترتیب 100408 و 290318 هکتار و 3350.83 و 965.49 کیلوگرم درهکتار است (آمارنامه کشاورزی، 1391). استان آذربایجان غربی به دلیل وجود ارتفاعات متعدد دارای آب و هوای کوهستانی است. منطقه مورد مطالعه دارای اقلیم سرد و نیمه خشک و ارتفاع 1312 تا 1325 متر از سطح دریا بوده و در موقعیت طول جغرافیایی 01-˚45 تا 08-˚46 و عرض جغرافیایی 01-˚37 تا 53 37 قرار دارد. حداکثر و حداقل درجه حرارت مطلق 38 و 23 درجه و متوسط بارندگی در حدود 300 میلی متر می باشد. گرمترین ماه های سال در آذربایجان غربی تیر و مرداد است. مناطق مورد مطالعه دارای طیف گسترده ای از نظر بافت خاک، الگوی کشت (گندم، چغندرقند، یونجه، لوبیا و گوجه فرنگی)، منبع آب (چاه، رودخانه)، شیب مزارع و شرایط اقلیمی است. لیکن آبگیری به روش سنتی صورت گرفته و روش آبیاری نیز اغلب کرتی- نواری با انتهای بسته است.مهمترین فاکتور برای بهتر کردن کارآیی و بهره وری آب، شناخت و تعیین نیاز آبی گیاه و متعاقبا برنامه ریزی آبیاری و اعمال روش مناسب آبیاری است. هدف از تهیه این نشریه اعلام نیاز آبی و چگونگی برنامه ریزی آبیاری گیاه گندم می باشد