شبیه سازی فرآیند های هیدرولوژیکی در مناطق مرطوب و نیمه مرطوب

در این پروژه تحقیقاتی، شناخت ظرفیت های آبیدرحوضه های موردمطالعه در منطقه اقلیمی مرطوب ونیمه مرطوب،وشبیه سازی در حوزه ها با استفاده از اطلاعات زمین شناسی، فیزیوگرافی، بارندگی، تبخیر و دبی انجام شده است. تجزیه و تحلیل این دسته اطلاعات و استخراج پارامترهای فیزیکی مدل، تبدیل اطلاعات نقطه ای بارندگی به اطلاعات منطقه ای با استفاده از روش های مختلف و معمول، تحلیل اطلاعات تبخیر و محاسبه تبخیر و تعرق پتانسیل و تجمیع اطلاعات در بانک اطلاعاتی به منظور شبیه سازی هیدرولوژیکی حوزه های آبخیز درجه چهار و برآورد ظرفیت جریان های سطحی در این مناطق از دست آوردهای اصلی این پروژه ملی محسوب می شود.مدل های شبیه سازی کامپیوتری SFBM، AWBM2002 ،SCS ،ISDI برای شبیه سازی رفتار حوزه های آبخیزمنطقه اقلیمی مرطوب ونیمه مرطوب پس از انجام اصلاحات و تطبیق با شرایط کشور از بین تعدادی از مدل ها انتخاب و در سطح کل حوزه های دارای آمار منطقه واسنجی و اعتبار سنجی گردیدند. نتایج حاصل نظیر آلبوم و اطلس کشوری و تحلیل منطقه ای مدل های توسعه یافته، پارامترهای شبیه سازی حوزه ها مستخرج از مدل هایSFBM, AWBM2002, و ISDI ، آستانه شروع رواناب، منحنی تداوم جریان، خط برف، شاخص های خشکیدگی جریان، شاخص دبی پایه، تهیه شده و در دسترس استفاده کنندگان قرار گرفته است که بدین شرح می باشند. مقادیر ظرفیت ذخیره سطحی در AWBM2002 که شامل پارمترهای C1،C2،C3هستند به ترتیب مقادیر حداکثر و حداقلی آن 25 و 2، 579 و 10، 600 و 30 می باشند. در مدلSFBM مقادیر (ظرفیت ذخیره سطحی)S، (میزان نفوذ پذیر آب)F، و B(فاکتور دبی پایه) به ترتیب دارای مقادیر حداکثر و حداقلی 170 و 4.1، 145 و 0، 1 و 0 می باشند. بیشترین میزان رواناب سالانه مربوط به استان گیلان به میزان 97 میلی متر و کمترین مقادیر صفر است که در استان های آذربایجان غربی و زنجان ثبت شده است. بیشترین بارش ثبت شده به میزان 222 میلی متر در استان گیلان به ثبت رسیده است. بیشترین ارتفاع خط برف ثبت شده 4024 در استان مازندران در فروردین ماه بوده است.نتایج پژوهش نشان می دهد این مدل ها بر مبنای کلیه آزمون های آماری مورد استفاده بخوبی می توانند مجموع رواناب، آب پایه و روانابسطحی را در این حوزه ها شبیه سازی کنند و قادرند با اطلاعات قابل دسترس پاسخ حوزه های فاقد آمار (یا با آمار کوتاه مدت) را محاسبه کرده و از قابلیت خوبی در طراحی و تحقیق برخوردار می باشند. واژگان کلیدی: حوزه آبخیز، مدل های شبیه سازی هیدرولوژیکی، جریان های سطحی، منطقه اقلیمی مرطوب و نیمه مرطوب