بررسی سازگاری و پایداری عملکرد ژنوتیپهای امید بخش جو در آزمایش مقایسه عملکرد یکنواخت منطقه گرم

به منظور تعیین پایداری عملکرد و بررسی اثرات متقابل ژنوتیپ × محیط تعداد 18 رقم و لاین امیدبخش جو همراه با دو شاهد نیمروز/صحرا و EBYTW-90-15 در طی سالهای زراعی 94-1392(به مدت دو سال ) در6 ایستگاه منطقه گرم کشور شامل ایستگاههای اهواز، زابل، مغان، گنبد، برازجان و داراب در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در آزمایش یکنواخت سراسری مورد بررسی قرار گرفتند. با توجه به نامطلوب بودن داده های ایستگاه برازجان در هر دو سال آزمایش بالاخص در سال زراعی 94-1393 که به علت خسارت شدید پرندگان در موقع رسیدن محصول رخ داده بود تجزیه داده ها بدون احتساب داده های ایستگاه برازجان انجام گرفت. به منظور بررسی وضعیت ارقام ولاین ها در مکانها و سالهای مختلف تجزیه واریانس مرکب داده های حاصل از 5 ایستگاه منطقه گرم برای دو سال انجام شد. در تجزیه واریانس مرکب عملکرد تیمارها در ایستگاههای اهواز، زابل، مغان، گنبد و داراب اختلاف معنی دار برای اثر متقابل سال × مکان و همچنین اثر متقابل سه گانه رقم × مکان × سال محاسبه گردید. ارقام و لاینهای برتر با استفاده از مقایسه میانگین عملکرد به روش دانکن مشخص شدند . ژنوتیپ های شماره 20 ، 3، 1، 6 و 13 با داشتن عملکرد 271/4 ، 187/4، 180/4، 159/4 و 142/4 تن در هکتار بیشترین مقدار عملکرد را دارا بودند. با توجه به معنی دار بودن اثر سال × مکان و اثر رقم در محیط در سال جهت بررسی دقیق تر اثرات متقابل ژنوتیپ × محیط و تعیین سازگاری ژنوتیپها از روش های مختلف تجزیه پایداری از جمله روش امی (AMMI) استفاده شد. با توجه به معیارهای پایداری مورد استفاده و سایر خصوصیات زراعی مناسب (مقاومت به بیماری، خوابیدگی و تیپ زراعی) ، لاینهای شماره 3 ، 6 و 13 دارای سازگاری بالا در مناطق مختلف اقلیم گرم کشور شناخته شده ومرحله تکثیر بذر و آزمایشات تحقیقی - ترویجی این ارقام آغاز گردید .واژه های کلیدی : لاینهای امیدبخش جو ، سازگاری ، پایداری عملکرد ، منطقه گرم