تاثیر مقادیر مختلف آب آبیاری و کود نیتروژن در روش کود آبیاری بر خواص کمی و کیفی پنبه

مدریت مصرف آب و کود نقش کلیدی در افزایش تولید محصول پنبه در جهت رسیدن به کشاورزی پایدار دارد. ترکیب آب و کود از طریق سیستم آبیاری قطره ای که به کود آبیاری معروف است نیاز به داشتن اطلاعات دقیق در مورد نیازهای آبی و کودی دارد. به منظور بررسی تاثیر مقادیر مختلف کود نیتروژن و آب مصرفی بر عملکرد و اجزای عملکرد پنبه رقم گلستان، آزمایشی بصورت طرح کرت خرد شده نواری در قالب بلوک های کاملا تصادفی با سه تکرار طی سال های 1391، 1392 و 1393 در ایستگاه تحقیقات پنبه هاشم آباد گرگان و در خاکی با بافت لوم رسی سیلتی به اجرا درآمد. تیمارها شامل مقادیر مختلف کود نیتروژن در 4 سطح 0، 50، 100و 150 درصد نیاز کودی به عنوان فاکتور اصلی و مقادیر مختلف آب آبیاری در 4 سطح 50، 75، 100 و 125 درصد نیاز آبی بعنوان فاکتور فرعی بودند. نتایج تجزیه مرکب نشان داد که بین سالها از نظر عملکرد و اجزای عملکرد اختلاف معنی دار وجود داشت بطوریکه بیشترین عملکرد با 3846 کیلوگرم در هکتار مربوط به سال دوم اجرای آزمایش بود. تاثیر مقادیر مختلف کود نیتروژن بر عملکرد کل، تعداد غوزه در بوته، کارآیی مصرف آب معنی دار شد در حالیکه بر درصد زودرسی و وزن غوزه معنی دار نشد. بیشترین عملکرد کل با 3431 کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار بدون کود نیتروژن بود. افزایش مصرف کود نیتروژن از 0 تا 100 درصد نیاز کودی، تاثیر معنی داری روی عملکرد و کارایی مصرف آب نداشت اما با مصرف کود بیشتر از نیاز کودی نسبت به کود 100 درصد، عملکرد و کارایی مصرف آب بترتیب به میزان 5/11 و 1/10 درصد کاهش یافتند. مقادیر مختلف آب آبیاری تاثیر معنی داری بر عملکرد کل و وزن غوزه نداشتند در حالیکه بر درصد زودرسی و کارآیی مصرف آب در سطح یک درصد و بر تعداد غوزه در بوته در سطح 5 درصد تاثیر معنی دار داشتند. بیشترین عملکرد کل با 3397 کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار 50 درصد نیاز آبی بود. با افزایش آب آبیاری از 50 به 125 درصد نیاز آبی، درصد زودرسی و کارآیی مصرف آب بترتیب به میزان 7/13و 9/46 درصد کاهش یافتند. بیشترین کارآیی مصرف آب در تیمارهای کم آبیاری بدست آمد. اثر متقابل کود و آبیاری بر عملکرد کل، درصد زودرسی و کارآیی مصرف آب معنی دار شد در حالیکه بر وزن غوزه و تعداد غوزه در بوته معنی دار نشد. نتایج تجزیه کیفی الیاف پنبه طی سال سوم نشان داد که مقادیر مختلف کود و آب تاثیر معنی داری روی خواص کیفی الیاف نداشتند اما با افزایش آب آبیاری از 50 به 125 درصد نیاز آبی، طول الیاف به میزان1/4 درصد کاهش یافت. در نهایت با توجه به نتایج حاصل از نظر عملکرد، اجزای عملکرد و صرفه جویی در مصرف آب، بهترین تیمار، آبیاری با 50 درصد نیاز آبی و 50 درصد کود نیتروژن بود.واژگان کلیدی: پنبه، آبیاری قطره ای، کود نیتروژن، کم آبیاری