تاثیر آبیاری قطره ای نواری و جویچه ای بر کارآیی مصرف آب سیب زمینی در شهرکرد

بحران آب و افزایش جمعیت، توجه جدی به بهره وری آب و ارتقا آن را ضروری می نماید. کاربرد شیوه های جدید آبیاری و اعمال مدیریت کم آبیاری راهکاری مناسب برای استفاده بهینه از منابع آب موجود می باشد. به منظور بررسی و مقایسه روش های آبیاری جویچه ای و قطره ای نواری (تیپ)، کم آبیاری تنظیم شده(RDI) و کم آبیاری به صورت آبیاری بخشی ناحیه ریشه (PRD) بر روی بهره وری آب (WP)، کارآیی مصرف آب (WUE) و خصوصیات کمی دو رقم سیب زمینی آزمایشی به صورت طرح اسپلیت- اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار و به مدت دو سال در ایستگاه تحقیقاتی چهارتخته شهرکرد واقع در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری اجرا شد. تیمارهای مورد آزمایش در این تحقیق شامل دو روش آبیاری جویچه ای و قطره ای نواری در کرت های اصلی، دو رقم سیب زمینی بورن و آلمرا در کرت های فرعی و تیمارهای مدیریت کم آبیاری در چهار سطح آبیاری به میزان تامین 100، 80 و 65 درصد کمبود رطوبت خاک و آبیاری بخشی ناحیه ریشه در کرت های فرعی فرعی بودند. اثر مدیریت های کم آبیاری بر عملکرد غده، تعداد غده در بوته، اندازه غده های تولیدی، کارآیی مصرف آب و شاخص های بهره وری آب در سطح یک درصد معنی دار بود. بیشترین مقدار عملکرد غده از تیمار روش آبیاری قطره ای و رقم بورن با تیمار FI به میزان 1/59 تن در هکتار و کمترین این مقدار از تیمار روش آبیاری جویچه ای و رقم آلمرا با مدیریت کم آبیاری RDI65 به میزان 9/22 تن در هکتار به دست آمد. بیشترین کارآیی مصرف آب برابر 50/14 کیلوگرم بر مترمکعب در مدیریت کم آبیاری PRD به دست آمد که با تیمار RDI80در یک گروه آماری قرار گرفت. کمترین کارآیی مصرف آب برابر 45/8 کیلوگرم بر مترمکعب در مدیریت کم آبیاری RDI65 حاصل شد. بیشترین مقدار شاخص های بهره وری CPD، BPD وNBPD به ترتیب برابر 59/11 کیلوگرم در مترمکعب، 94/115 و 62/74 هزارریال در مترمکعب از مدیریت کم آبیاری PRDبه دست آمد. نتایج این تحقیق نشان داد آبیاری قطره ای نواری در مقایسه با آبیاری جویچه ای منجر به کاهش 42 درصدی میزان آب آبیاری مصرفی و به ترتیب موجب افزایش 5، 32، 79، 79 و5/69 درصدی عملکرد، کارآیی مصرف آب و شاخص هایCPD ، BPD و NBPD گردید. رقم بورن به ترتیب موجب افزایش 5/16، 20، 21، 21 و 8/36 درصدی عملکرد، کارآیی مصرف آب و شاخص هایCPD ، BPD وNBPD نسبت به رقم آلمرا گردید. بنابراین با توجه به محدودیت منابع آب برای استفاده بهینه، رقم بورن به عنوان یک رقم با پتانسیل عملکرد بالا و کیفیت مناسب، روش آبیاری قطره ای نواری و مدیریت کم آبیاریPRD و RDI80 بسیار سودمند و قابل توصیه برای تولید محصول سیب زمینی می باشد واژه های کلیدی: آبیاری بخشی ریشه، بهره وری آب، عملکرد، سیب زمینی، کم آبیاری