بررسی فصل پرورش ملکه در مناطق جنوب و شمال غرب کشور

پرورش ملکه در هر منطقه در یک دامنه زمانی خاص امکان پذیر است. به این دامنه زمانی در هر منطقه، فصل پرورش ملکه گفته می شود. فصل پرورش ملکه در هر منطقه تقریبا ثابت است ولی از منطقه ای به منطقه ای دیگر متغیراست. با توجه به تنو ع شرایط آب و هوایی کشور، زمان پرورش ملکه در آن متنوع است. بنابراین شناخت این زمان در سطح کشور موجب می شود که زنبورداران از پتانسیل تنوع زمان پرورش ملکه در مناطق مختلف در جهت پرورش ملکه بهره جسته و عملیات فنی و مهاجرت را به موقع انجام دهند. لذا پژوهش حاضر با هدف تعیین دامنه زمانی پرورش ملکه و زمان حداکثر تولید زنبوران نر در مناطق مختلف کشور انجام شد. این پژوهش در دو سال متوالی 1385 - 1384 و 1386 - 1385 در مناطق جنوب کشور(استان های هرمزگان، بوشهر، خوزستان و فارس) و شمال غرب آن (استان های آذربایجان شرقی،آذربایجان غربی و اردبیل) انجام یافت. فصل پرورش ملکه در هر منطقه با ساخته شدن سلول های نر و تخم ریزی درآنها آغاز می شود و با دور ریختن زنبوران نر خاتمه می یابد. بر مبنای این خصوصیات بیولوژی، در مناطق جنوب و شمال غرب کشور به ترتیب در 135 و 155 زنبورستان بالای 100 کلنی زنبورعسل، 20 درصد کندوهای پرجمعیت در هر زنبورستان به صورت تصادفی انتخاب و برای تعیین فصل پرورش ملکه و زمان حداکثر تولید زنبوران نر آن منطقه مورد بررسی قرار گرفتند. برای تعیین زمان حداکثر تولید زنبورهای نر در هر منطقه، 15 روز پس از مشاهده اولین تولد زنبوران نر، سطح نوزادان نر در کلنی های زنبورعسل با استفاده از یک کادر سیم کشی شده به ابعاد 5/2 × 5/2 سانتی مترمربع در سه نوبت متوالی به فاصله 15 روز از هم، اندازه گیری شد. داده های جمع آوری شده با استفاده از روش آمار توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفتند. بر اساس نتایج حاصل از این پژوهش فصل پرورش ملکه در استان های هرمزگان، بوشهر، خوزستان، فارس، اردبیل و آذربایجان شرقی و غربی به ترتیب از اواخر دی، اوایل بهمن، اواخر بهمن، اواخر بهمن، اوایل اسفند ماه و اوایل فروردین شروع و در اواخر فروردین، اوایل اردیبهشت، اواخر اردیبهشت، اوایل خرداد، اواسط تیر و اواخر تیر خاتمه می یابد. در این استان ها حداکثر تولید زنبور نر به ترتیب در اواخر اسفند، اوایل فروردین، اواخر اسفند، اواخر فروردین، اواخر اردیبهشت و اوایل خرداد اتفاق می افتد. همچنین نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد دو فصل پرورش ملکه در ایران وجود دارد. یک دامنه زمانی فصل پرورش ملکه در مناطق جنوب ایران از دی ماه شروع و در فروردین ماه خاتمه می یابد. دیگر دامنه زمانی فصل پرورش ملکه در شمال غرب کشور از فروردین ماه آغاز و در تیرماه پایان می یابد.کلید واژه ها: زنبورعسل- زمان پرورش ملکه- تولید زنبورنر- شرایط آب وهوایی