بررسی شاخص های پایداری عملکرد دانه در لاین های امیدبخش تریتیکاله در آزمایش یکنواخت سراسری مناطق سردسیر دیم

به منظور بررسی پایداری و سازگاری عملکرد دانه لاین های امید بخش تریتیکاله تعداد 9 لاین پیشرفته به همرا ه گندم آذر2 در قالب آزمایش مقایسه عملکرد به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی در 4 تکرار و در ایستگاه های تحقیقات کشاورزی مراغه، قاملو، شیروان و ارومیه به مدت سه سال 94-1391 مورد بررسی قرار گرفتند. صفات و خصوصیات زراعی از قبیل زودرسی، مقاومت به سرمای زمستانه، میزان چروکیدگی دانه، بیماری های شایع در مناطق ، ارتفاع بوته، وزن هزاردانه و عملکرد دانه اندازه گیری و یادداشت شده و بر مبنای روش های تجزیه آماری لاینها با شاهد مورد مقایسه قرارگرفتند. نتایج حاصل از تجزیه داده ها نشان داد، لاین های تریتیکاله نسبت شاهد آذر2 عموما از لحاظ تعداد روز تا ظهور سنبله زودرس تر ولی درمرحله رسیدگی فیزیولوژیک دیررس می باشند. همچنین از لحاظ ارتفاع بوته نیز اغلب لاین های تریتیکاله نسبت شاهد بلند تر بودند. هرچند واکنش لاینها در مناطق مختلف متفاوت می باشد ولی بررسی میانگین عملکرد دانه در کل مناطق بیانگر برتری لاین شماره 2 (GAUR_2/HAR E_3//JLO 97/CIVET/5/DIS B5/3/SPHD/…) با 2189 کیلوگرم در هکتار می باشد که نسبت به آذر2 (2158 kg/ha) یک درصد برتری داشت. در تجزیه پایداری به روش لین و بینز لاین های با عملکرد پایین تر مانند لاین شش با 1800کیلوگرم در هکتار پایدارترین لاین ظاهر شدند. درحالیکه در روش رتبه بندی لاین شماره دو بهترین رتبه وکمترین انحراف معیار را داشته و از نظر شاخص ضریب تغییرات محیطی محیطی نیز بهتر از سایر لاین های تریتیکاله بود. بنابراین این لاین با لحاظ برتری از نظر عملکرد دانه و نیز شاخص پایداری قابلیت معرفی برای مناطق دیم سردسیری را خواهد داشت. واژه های کلیدی: تریتیکاله، سازگاری، دیم ، خشکی ، عملکرد و انتخاب