تشکیل جمعیت اصلاحی در برنج با تاکید بر زودرسی و حفظ کیفیت

مطالعه حاضر به منظور تشکیل جمعیت اصلاحی ژنوتیپ‎های زودرس کیفی، با بهره‎گیری از تکنیک دورگ‎گیری و با استفاده از ارقام بومی برنج مازندران و ژنوتیپ‎های زودرس اجرا گردید. در این تحقیق، ارقام بومی مازندران شامل طارم محلی، طارم دیلمانی و طارم هاشمی مازندران به همراه رقم کیفی اصلاح شده کشوری و رقم زودرس و متحمل به سرمای کوهسار و دو ژنوتیپ زودرس از ایری، در مزرعه کشت شده و سپس تلاقی داده شدند و نتایج آنها در مزرعه مورد ارزیابی قرار گرفتند. تعداد 8 سری تلاقی مختلف انجام و تا نسل F3 پیش برده شد و لاین‎های اصلاحی مناسب انتخاب گردید. در سال 92، 3 فقره تلاقی برگشتی با ارقام بومی انجام شد و در سال بعد بذر کافی از آن بدست آمد. در نسل F2، علاوه بر انتخاب خوشه از بوته‎های زودرس با شکل دانه مطلوب و دارای بازارپسندی، بذور به صورت بالک نیز برداشت گردید و در سال آخر به صورت بالک چند بذری در نسل F3 کشت گردید. در همین سال، نشاهای 8 جمعیت منتخب اصلاحی نسلF3، در دو منطقه آمل و منطقه سردسیر وکوهستانی پل سفید به صورت خوشه به ردیف نشاکاری و مورد ارزیابی مورفولوژیکی قرار گرفت. در این نسل زودرس‎ترین ژنوتیپ‎ها دارای طول دوره رشد از زمان بذرپاشی تا شروع گلدهی حدود 83 روز بودند که حدود 18 روز زودرس‎تر از ارقام بومی بودند. در سال آخر این پروژه، بذور حاصل از خودگشنی از 3 فقره تلاقی برگشتی، 8 جمعیت بالک F2 و 8 جمعیت بالک F3 بدست آمد. همچنین با در نظر گرفتن عامل زودرسی و شکل مناسب دانه، 30 بوته منتخب از جمعیت‎های نسل F2، 66 بوته از جمعیت های نسل F3 در مزرعه معاونت و 29 بوته از جمعیت های نسل F3 در مزرعه پل سفید از مجموع تلاقیهای انجام شده بدست آمد. کلیه نتاج منتخب از تلاقی‎ها بر اساس سال و مکان تلاقی، کدگذاری گردیدند.واژه‎های کلیدی: برنج، جمعیت اصلاحی، زودرسی، بازارپسندی