بررسی تاثیر اثرات جانبی چند حشره کش بر روی زنبور پارازیتویید تخم سن گندم

در این تحقیق اثرات جانبی چند حشره کش بر روی زنبور های پارازیتویید تخم سن گندم در چند مرحله مورد بررسی قرار گرفت. تیمارهای مورد آزمایش عبارت بودند از حشره کشهای فنیتروتیون، دلتامترین، پریمیفوس متیل،فوزالون و اندوسولفان. این بررسی ها بر اساس روشهای استاندارد شده IOBC انجام و اثرات هر یک از سموم تحت شرایط مقدماتی آزمایشگاهی و نیمه صحرایی مورد بررسی قرار گرفت و در پایان سموم مزبور بر اساس تقسیم بندیهای روش استاندارد شده مزبور بر اساس درجه سمیت گروه بندی شدند.در تحقیقات آزمایشگاهی مقدماتی سال 1371 اثر سموم بر روی 2 مرحله رشدی زنبورهای پارازیتویید تخم سن گندم (حشرات کامل زنبور و شفیره های زنبور در داخل تخم سن) مورد بررسی قرار گرفتند. طبق نتایج حاصله کلیه سموم مشروحه به میزان 100 درصد به حشرات کامل زنبور تلفات وارد کردند. همچنین درصد ظهور حشرات کامل زنبور از تخم های پارازیته سن که محلولپاشی شده بودند. برای سموم پریمیفوس متیل، اندوسولفان، فنیتروتیون، دلتامترین و فوزالون به ترتیب 4.31،2/66،8/73،80 و 94 درصد بوده است. معهذا در کلیه تیمارها تمامی حشرات کامل پس از خروج تخم سن ضمن تماس با بقایای سم مردند. در ادامه بررسی ها و در تحقیقات نیمه صحرایی اثر سموم در چند مرحله انجام گردید. در اولین مرحله اثر سموم بر روی حشرات کامل زنبور پس از رهاسازی بر روی برگ و خوشه های غوطه ور شده در محلول سموم مختلف بررسی گردید. در این مرحله اندوسولفان و فنیتروتیون پس از 40 دقیقه، پریمیفوس متیل پس از 180 دقیقه و دلتامترین و فوزالون پس از 5/8 ساعت سبب تلفات 100 درصد به حشرات کامل زنبورها گردیدند. در دومین مرحله پس از آغشته نمودن دستجات تخم سن گندم در غلظتهای توصیه شده هر یک از سموم و سپس رهاسازی زنبورهای نر و ماده بر روی آنها درصد پارازیتیسم مورد بررسی قرار گرفت. در این مرحله درصد پارازیتیسم در فوزالون 1/99 ، در پریمیفوس متیل 3/41، در اندوسولفان 1/23، در فنیتروتیون 3/11 و در دلتامترین صفر بود ( در تیمار شاهد 100 درصد تخم ها پارازیته شدند). در سومین مرحله یکی از مزارع گندم موسسه اصلاح بذر ورامین انتخاب و بر اساس تیمارها و تکرارها قطعه بندی و با سموم مزبور محلولپاشی گردید و در فواصل 2، 5، ،10 و 20 روز پس از سمپاشی نمونه های برگ و خوشه از قطعات سمپاشی شده به آزمایشگاه منتقل و با رهاسازی حشرات کامل زنبورها درصد تلفات آنها بررسی گردیدند. طبق نتایج بدست آمده فوزالون 2 روز پس از سمپاشی و اندوسولفان 5 روز پس از سمپاشی هیچگونه تلفاتی به حشرات کامل زنبورها وارد نکردند و اثر دلتامترین 10 روز پس از سمپاشی بر روی زنبورها ناچیز بود در حالیکه سمیت فنیتروتیون و پریمیفوس متیل تا 20 روز پس از سمپاشی ادامه یافت.لغات کلیدی: آزمایش سموم ، دلتامترین، فنیتروتیون، پریمیفوس متیل، فوزالون، اندوسولفان، زنبور پارازیتویید تخم سن گندم.