بررسی راهکارهای مناسب حفاظت از مراتع و جنگل های استان همدان

باتوجه به اهمیت فراوان جنگل ها و مراتع، تا کنون تحقیقات و مطالعات قابل توجهی در مورد این عرصه ها صورت گرفته و توصیه های متعددی نیز به صورت پراکنده برای جلوگیری از تخریب عرصه ها بیان شده است. تحقیق حاضر درصدد جستجوی راه های حفاظت از جنگل ها و مراتع استان همدان با بهره گیری از جمیع مطالعات انجام شده قبلی، تجربیات و اطلاعات خبرگان و نظرات و دیدگاه های بهره برداران بوده، از روش های مطالعات اسنادی و میدانی بهره برده است. در این تحقیق روش تحلیل استراتژیک سوآت (SWOT)جهت تدوین راهکارها مورد استفاده قرار گرفته است. به منظور شناسایی عوامل مورد نیاز در تحلیل سوآت (قدرت ها، ضعف ها، فرصت ها و تهدید ها)، از پرسشنامه کارشناسان و یک جلسه «طوفان فکری» بهره گیری شده و نیز جهت آشنایی با دیدگاه های بهره برداران (روستاییان و عشایر) و استفاده از این نظرات در تحلیل سوآت از روش ارزیابی مشارکتی روستایی (PRA) استفاده شده است. در نهایت با روش ترکیبی SWOT/AHP تحلیل وضعیت انجام شده و راهکارها (استراتژی ها) تدوین و ارایه شده است. اهم توصیه های ارایه شده بر محور مشارکت همه جانبه، پذیرش نقش نهادهای غیر دولتی و استفاده از توان آن ها، استفاده از فنون جدید در نظارت بر عرصه ها و در پیشگیری از تخریب، استفاده از رشد سریع ارتباطات و فن آوری اطلاعات و نقشی که می تواند در آگاهی رسانی، ترویج و دولت الکترونیک داشته باشد و استفاده از شبکه های اجتماعی متکی بر این فن آوری های اطلاعاتی جدید، عدم تمرکز هم از جهت جغرافیایی در تشکیلات اداره کننده منابع طبیعی و هم در تصمیم گیری و تقسیم قدرت، محورهای این راهکارها است. به کارگیری فارغ التحصیلان منابع طبیعی به عنوان «مهندسان ناظر منابع طبیعی» در قالب شرکت های خدمات تخصصی منابع طبیعی به عنوان راهکاری برای حفاظت از این عرصه ها پیشنهاد می گردد. واژه های کلیدی: مراتع، جنگل ها، تخریب، حفاظت، SWOT ، AHP ، PRA