ارزیابی کمی عادت ریزش ارقام برنج ایرانی درتاریخ های مختلف جهت کاهش ضایعات برداشت

ریزش دانه در زمان برداشت محصول یک صفت مهم است که بر عملکرد و کیفیت تبدیل برنج تاثیر می گذارد. در این تحقیق به مدت دو سال عادت ریزش سه رقم برنج و درصد برنج سالم در زمان های برداشت مختلف بررسی شد. آزمایشات به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در پنج تکرار اجرا شدند. تاثیر نوع رقم (در سه سطح هاشمی، خزر و گوهر)، زمان برداشت (در پنج سطح 26، 28، 30، 32 و 34 روز پس از 50 درصد گلدهی) و محل دانه در خوشه (در سه سطح بخش بالایی، میانی و پایینی خوشه) بر روی مقاومت کششی شکست دمگل دانه و درصد برنج سالم مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین و کمترین مقاومت کششی شکست دمگل دانه به ترتیب مربوط به ارقام هاشمی و گوهر با میانگین 60/0 و 35/0 نیوتن بود. با تاخیر در زمان برداشت، کاهش تقریبی 50 درصدی نیروی جدا کردن دانه از دمگل بین اولین و آخرین زمان برداشت وجود داشت. به دلیل عدم یکنواختی رسیدن دانه در یک خوشه، اختلافی در حدود 30 درصد در مقاومت کششی شکست دمگل بین دانه های بخش بالایی و پایینی خوشه به وجود آمد. در دامنه زمانی انتخاب شده، زمان برداشت به تنهایی تاثیر معنی داری بر درصد برنج سالم نداشت و لیکن در تقابل با سایر عوامل اثر آن معنی دار بود. نوع رقم عاملی تاثیرگذار بر درصد برنج سالم بود (0/01> p) و سایر متغیرها اثر آن را تشدید کردند.واژه های کلیدی: برنج، عادت ریزش، زمان برداشت، مقاومت کششی شکست، درصد برنج سالم.