تولید هسته های اولیه عاری از برخی بیماری های مهم در ارقام نارنگی کلمانتین نولز، ماریسول و کادوکس

یکی از راهکارهای مهم ممانعت از گسترش بیماری های قابل انتقال از طریق تکثیر رویشی (برای مثال پیوند) در مرکبات به کارگیری مواد گیاهی سالم است. تکنیک پیوند نوک شاخساره (Shoot tip grafting) یا STG یکی از روش های موثر در تولید مواد گیاهی سالم و شبیه و اصل در این محصول بوده که نهال های سالم تولیدی مشابه والد مادری هستند. در ضمن نهال های تولیدی از طریق پیوند نوک شاخساره دارای مرحله نونهالی کوتاهی (بر خلاف نوسلار) است. لذادر این پژوهش تولید گیاهچه از طریق تکنیک STG روی ارقام نارنگی کلمانتین (Citrus clementina)، نولز(Nules)، ماریسول (Marisol) و کادوکس(Cadoux) مورد مطالعه قرار گرفت. در آزمایش اول تولید و استقرار پایه های ترویرسیترنج (Citrus sinensis×Poncirus trifoliate) در شرایط کشت درون شیشه ای تحتتاثیرتیمار محیط کشت جامد [MS،1/2MS، AS Agar with Sucrose (AS)و Agar (A)] مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج آزمایش اول بیان گر آن بود که بیش ترین(21/859%) و کم ترینمیانگین آلودگی (7%) به ترتیب در تیمار محیطیMS و Aثبت شد. بیشترین درصد جوانه زنی بذر نیز ( 77/51%) در محیط کشت A مشاهده گردید (P≤0.05). در آزمایش دوم (پیوند)، اثر نوع محیط کشت مایع [MS1/2MS]، Strile Water with Sucrose (WSS)و (WS)Strile Water روی شاخص هایی همچون درصد آلودگی و گیرایی پیوند مریستم در شرایط In vitro بررسی شد. نتایج آزمایش دوم نشان داد که کم ترین میزان آلودگی ( 4/87درصد) در تیمار محیطی WS مشاهده گردید. بیش ترین میانگین گیرایی پیوند (18/5%) نیز در محیط کشت مایع WSS ثبت شد (P≤0.05). در انتها به ترتیب با تکنیک الایزا و آزمون Multiplex RT-PCR، عدم وجود بیماری تریستزا و نبود ویروییدها در نمونه های STG شده اثبات گردید.کلمات کلیدی: مرکبات، ویروس، ریز پیوندی نوک شاخساره، کشت درون شیشه ای.