اثر مصرف کود نیتروژن بر صفات کمی و کیفی ارقام گندم نان در شرایط تنش کمبود آب انتهای فصل

به منظور ارزیابی اثر تنش خشکی و زمان بندی مصرف کود نیتروژن بر خصوصیات کمی و کیفی ارقام گندم نان، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار به مدت دو سال زراعی (93-1392 و 94-1393) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی شهرستان میاندوآب انجام شد. تیمارهای مورد آزمایش شامل سطوح مختلف کم آبیاری شامل قطع آبیاری در مرحله ظهور سنبله، قطع آبیاری در مرحله گلدهی و آبیاری کامل تا آخر طول دوره رشد گیاه در کرتهای اصلی، زمان و نحوه مصرف کود نیتروژن شامل مصرف 120 کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص در چهار سطح با 20 کیلوگرم در مرحله کاشت و 100 کیلوگرم در هکتار در مرحله پنجه دهی، 20 کیلوگرم در مرحله کاشت 100 کیلوگرم در هکتار در مرحله ظهور ساقه، 20 کیلوگرم در مرحله کاشت و 50 کیلوگرم در مرحله پنجه دهی به همراه 50 کیلوگرم در هکتار در مرحله ظهور ساقه ،20 کیلوگرم در مرحله کاشت با 50 کیلوگرم در مرحله پنجه دهی به همراه 50 کیلوگرم در هکتار در مرحله ظهور سنبله و پنج ژنوتیپ گندم نان شامل ارقام زرین، پیشگام، اروم، زارع و میهن درکرتهای فرعی بصورت فاکتوریل بود. با توجه به نتایج بدست آمده مشاهده شد که عملکرد دانه در تیمار آبیاری کامل با میانگین 7555 کیلوگرم در هکتار بیشترین و در قطع آبیاری در مرحله گلدهی با میانگین5846 کیلوگرم در هکتار کمترین مقدار بود. دربین ارقام مورد مطالعه میهن با میانگین 7606 کیلوگرم در هکتار بیشترین و رقم زرین با میانگین 5804 کیلوگرم در هکتار کمترین مقدار عملکرد دانه را داشتند همچنین بیشترین عملکرد دانه در این تحقیق با 7026 کیلوگرم در هکتار در شرایط تقسیط کود بصورت مصرف 20 کیلوگرم در مرحله کاشت و 50 کیلوگرم در مرحله پنجه دهی به همراه 50 کیلوگرم در هکتار در مرحله ظهور ساقه بدست آمد. همچنین نتایج نشان داد که در سال اول آزمایش بیشترین وزن سنبله، وزن دانه سنبله، تعداد دانه درسنبله و به طبع آن بیشترین عملکرد دانه در رقم پیشگام مشاهده شد و در سال دوم آزمایش رقم میهن چنین شرایطی را داشت البته با توجه به اینکه دو رقم مذکور لاینهای خواهری میباشند چنین نتیجه ای دور از انتظار نبود.با توجه به این نتایج در مناطقی که با تنش کمبود آب آخر فصل رشد مواجه هستند آخرین زمان مصرف کود نیتروژن باید تا قبل از گلدهی گیاه و با مرحله نهایی طویل شدن ساقه منطبق باشد و مصرف کود نیتروژن در مراحل گلدهی و دانه بندی در شرایط عدم آبیاری توصیه نمی گردد. کلمات کلیدی: ارقام گندم، تنش خشکی، تقسیط نیتروژن، عملکرد دانه