بررسی و شناخت ویژگی های عمومی رودخانه ها و مسیل های جنوب کشور

به منظور برنامه ریزی درست و بهره برداری صحیح از منابع آبی کشور، داشتن آمار و اطلاعات منابع رودخانه ها امری مهم و بنیادی می باشد. در کشور پایگاه داده ای پراکنده ای توسط ارگان های مختلف ایجادشده است. ولی پایگاهی جامع و مناسب برای ویژگی های عمومی رودخانه های دایمی، مسیل ها و به ویژه مسیل های خشک جنوب کشور به صورت منسجم وجود نداشته است. با اجرای این طرح، اطلاعات مختلفی از ویژگی های عمومی رودخانه ها و آبراهه های کشور جمع آوری و استخراج شد. هدف اصلی این تحقیق تهیه شناسنامه و ایجاد پایگاه داده برای ویژگی های عمومی رودخانه های 4 استان بوشهر، فارس ، هرمزگان، سیستان و بلوچستان و حوزه های آبخیز مربوط به آن ها است. تعداد رودخانه ها و مسیل های شناسایی شده در استان بوشهر 1343 مورد بوده که مجموع طول آن ها برابر 16027/92 کیلومتر می باشد. از این تعداد 8 مورد از نوع دایمی به طول 1440 کیلومتر، 1335 مورد از نوع فصلی به طول 14587/92 کیلومتر، طول کوتاه ترین و طویل ترین رودخانه های استان برابر 0/39 و 140/01 کیلومتر بوده و شیب طولی رودخانه های استان از کمتر از صفر درصد تا 23/9 درصد متغیر است. ازنظر تعداد، محدوده مطالعاتی 2516 با 148 مورد رودخانه بیشترین تعداد و محدوده مطالعاتی 261223 با 4 مورد کمترین تعداد رودخانه را دارا بوده است.نتایج نشان داد که در منطقه سیستان 151 رودخانه اصلی و فرعی به طول 2997/1 کیلومتر رودخانه وجود دارد. حداقل و حداکثر ارتفاع منطقه از سطح دریا به ترتیب 460 و 2200 متر و همچنین حداقل و حداکثر شیب آن 0/07و 2/7 درصد می باشد. بخش عمده ای از رودخانه های استان مستقیم بوده و عمدتا دارای رژیم سیلابی هستند. بزرگ ترین رودخانه داخلی این منطقه 110/5 کیلومتر طول دارد و شیب متوسط رودخانه های آن بین 0/07 و 2/7 درصد برآورد گردید. الگوی شبکه آبراهه های منطقه اکثرا از نوع شاخه درختی می باشد و همچنین ازلحاظ کیفی نوع آن ها، عمدتا بالغ (40/8 درصد) هستند و رودخانه های پیر (33/9) و جوان (25/3) در مکان بعدی قرار دارند.واژه های کلیدی: اطلاعات توصیفی، اطلاعات مکانی، رودخانه، شبکه، ویژگی های عمومی، مسیل، سامانه اطلاعات جغرافیایی، بوشهر، سیستان