بررسی پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان (Onchoryhynchusmykiss) در پایین دست رودخانه تجن

حدود 70 درصد سطح کره زمین را آب تشکیل می دهد، اما تنها 5/2 درصد از آن آب شیرین است. و از طرفی آب شیرین قابل دسترس، حجم ناچیزی از آب کره زمین را تشکیل می دهد. لذا استفاده بهینه از این منبع آبی، بسیار اهمیت دارد. در این بررسی منطقه پایین دست رودخانه تجن بدلیل عدم استفاده زمین و آب شیرین در دو فصل پاییز و زمستان بعنوان منطقه هدف انتخاب شد. در این بررسی ماهی قزل آلای رنگین کمان Oncorhynchus mykiss بعنوان مهمترین گونه پرورشی ماهیان سردابی با توجه به تغییرات دمایی آب رودخانه مورد استفاده قرار گرفت. مکان تحقیق در مجاورت پایین دست رودخانه تجن و آبگیری از منطقه مصبی صورت گرفت. دوره پرورش در فصل های پاییز و زمستان (از آبان تا اسفند) به مدت 120 روز بطول انجامید. این آزمایش در 2 تیمار وزنی ( SE14/0±91/34 و SE13/0±09/60 گرم) و هر تیمار شامل 3 تکرار 200 عددی در حوضچه های 16 متر مربعی با حجم آبگیری 8 متر مکعب باهوادهی بصورت بارانی و شدت تعویض آب 2/0 لیتر در ثانیه برای هر حوضچه انجام شد. غذادهی ماهیان در تیمار های آزمایشی با توجه به تعداد و وزن ماهی و همچنین دمای میانگین آب، محاسبه و در سه نوبت در روز و بدلیل کدورت بالای آب با غذای اکسترود شناور انجام شد. در طول دوره پرورش فاکتور های فیزیکوشیمیایی آب و فاکتور های رشد و تغذیه ای ماهی اندازه گیری شد. در مطالعه حاضر، نتایج نشان داد که -دمای آب پایین دست رودخانه تجن -کمتر از 20 درجه سانتی گراد و مناسب برای پرورش ماهی قزل آلا است. اما در طول دوره پرورش تنها دو پارامتر کدورت و موادجامد معلق بیش از حد مجاز بوده است و بدلیل اینکه عامل کدورت بواسطه موجودات پلانکتونی بود، آثار مخربی بر روند رشد ماهی نداشت. بررسی ها نشان داد که وزن اولیه ذخیره سازی سبب گردید که بین پارامتر های مختلف رشد و تغذیه ای در دو تیمار آزمایشی اعم از درصد بازماندگی، فاکتور وضعیت، ضریب تبدیل غذایی، نرخ رشد ویژه و نسبت کارایی پروتیین تحت آزمون دانکن در سطح پنج درصد اختلاف معنی داری وجود داشت (05/0> P). درصدبازماندگی بچه ماهیان در تیمار های یک و دو بترتیب 5/91 و 83/93 تعیین شد. این میزان از درصد بازماندگی، سازگاری و تحمل عمومی بچه ماهیان قزل آلا را در سازش پذیری به محیط جدید (آب پایین دست رودخانه تجن) نشان می دهد. همچنین بترتیب در تیمار 1 و 2 پارامتر های نرخ رشد ویژه (63/1 و 39/1) و ضریب تبدیل غذایی (37/1 و 66/1) از مقادیر مناسبی نسبت به شرایط متعارف پرورش ماهی قزل آلا برخوردار بودند. لذا با مدیریت دقیق این منطقه استعداد 7 ماه دوره پرورش برای ماهی قزل آلا را دارا است. به جهت اینکه با معرفی اوزان پایین تر بچه ماهیان با توجه به روند سرعت رشد و قیمت اولیه آن ها پرورش ماهی قزل آلا می تواند اقتصادی تر باشد. در نتیجه استفاده از منابع خاک و آب غیر قابل استفاده برای کشاورزی، صنعت و بهداشت با هدف توسعه آبزی پروری به عنوان یک راهکار عملی برای تولید غذای سالم و ایجاد اشتغال آسان و کم هزینه مطرح است.کلمات کلیدی: قزل آلای رنگین کمان ، پرورش ، آب پایین دست رودخانه ، رودخانه تجن