تعیین ارزش زیست فراهمی نسبی منابع متفاوت منگنز معدنی در جوجه های گوشتی

تحقیق حاضر به منظور تعیین زیست فراهمی نسبی منابع مختلف اکسید و سولفات منگنز معدنی در تغذیه جوجه های گوشتی و همچنین بررسی و مقایسه اثرات استفاده از آن ها بر غلظت عناصر معدنی خون (کلسیم، فسفر، منگنز) و شاخص های مرتبط با استخوان درشت نی شامل وزن، طول، قطر، خاکستر و استحکام استخوان به انجام رسیده است. بدین منظور از 6 نوع منبع منگنز شامل اکسید منگنز 35 درصد خلوص (منبع 1) (400 و 800 میلی گرم بر کیلوگرم)، 25 درصد خلوص (منبع 2) (400 و 800 میلی گرم بر کیلوگرم)، 45 تا 55 درصد خلوص (منبع 3) (400 و 800 میلی گرم بر کیلوگرم)، 30 درصد خلوص (منبع 4) (400 و 800 میلی گرم بر کیلوگرم)، 40 درصد خلوص (منبع 5) (800 میلی گرم بر کیلوگرم) و سولفات منگنز (منبع 6) (800 میلی گرم بر کیلوگرم)، در کنار گروه کنترل (بدون افزودن منگنز) استفاده شد و آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی با 11 تیمار و هر تیمار با 6 تکرار به انجام رسید. تعداد 660 قطعه جوجه یک روزه سویه راس 308 (10 قطعه در هر تکرار) به مدت 42 روز با تیمارهای آزمایشی مورد تغذیه قرار گرفتند. جیره ها از لحاظ میزان انرژی قابل سوخت و ساز، پروتیین خام و سایر مواد مغذی مشابه بودند. در پایان دوره پرورش (42 روز)، از هر تکرار 2 قطعه جوجه از هر دو جنس نر و ماده به صورت تصادفی انتخاب شدند و بعد از خونگیری از ورید بال، به مدت 3 ساعت گرسنگی داده شدند، سپس کشتار شدند. پس از کشتار، استخوان درشت نی پای چپ هر یک از جوجه ها بعد از جدا کردن تمامی بافت های اطراف آن برای اندازه گیری شاخص های مرتبط با استخوان درشت نی مورد استفاده قرار گرفت. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که سطوح متفاوت از یک نوع مکمل منگنز در جیره غذایی جوجه های گوشتی مورد آزمایش، تاثیر معنی داری بر غلظت کلسیم، فسفر و منگنز خون نداشتند. همچنین نوع مکمل منگنز بکار رفته، بر غلظت کلسیم و منگنز خون اثر معنی داری داشته (05/0P<)، ولی اثر آن بر میزان فسفر خون، معنی دار نبود. نوع و سطح مکمل منگنز، تنها بر غلظت منگنز استخوان درشت نی اثر معنی داری داشته (05/0P<) و بر سایر شاخص های اندازه گیری شده استخوان هیچ اثر معنی داری نداشت. زیست فراهمی نسبی منابع اکسید معدنی منگنز (نسبت به سولفات منگنز به عنوان استاندارد) متفاوت بود بطوریکه بیشترین زیست فراهمی نسبی مربوط به منبع 2 و کمترین آن مربوط به منبع 3 بود (05/0P<). در مجموع نتایج این مطالعه نشان داد که زیست فراهمی نسبی منابع مختلف اکسید و سولفات منگنز معدنی متفاوت بوده و می تواند بر شاخص های مختلف مرتبط با منگنز اثرگذار باشد.کلید واژه ها: زیست فراهمی نسبی، استخوان درشت نی، اکسید منگنز، سولفات منگنز، جوجه گوشتی.