بررسی خود(نا) سازگاری و تعیین مناسب ترین گرده دهنده برای سه ژنوتیپ امیدبخش ”به“(Cydonia oblonga Mill.) در شرایط استان اصفهان

با توجه به اینکه داشتن میوه کافی و مرغوب و عدم بروز مشکلاتی همچون ریزش زود هنگام میوه ها در گرو تعیین وضعیت خودباروی و خودناسازگاری ژنوتیپ ها و تعیین بهترین تلقیح کننده برای آنها می باشد، این تحقیق با هدف بررسی بهترین ژنوتیپ گرده دهنده برای برخی از ارقام و ژنوتیپ های امید بخش ”به“حاصل از جمع آوری ژرم پلاسم انجام گرفت. به این منظور تاثیر والدین گرده دهنده ویدوجا، KVD2، KVD4، ”به“اصفهان و ”به“ترش و همچنین گرده افشانی آزاد بر روی صفات کمی و کیفی والدین گرده گیرنده”به“شامل ویدوجا، KVD2 و KVD4 به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در ایستگاه تحقیقات مبارکه مورد بررسی قرار گرفت. برای تعیین بهترین گرده دهنده، با تهیه شاخه بریده از والدین تلقیح کننده در آزمایشگاه، گرده به مقدار لازم تهیه شد. گل های درختان مادری در مرحله بالن اخته شده و با کیسه های ایزوله پوشیده شدند. پس از باز شدن گل ها در زمان آمادگی کلاله برای پذیرش گرده، کیسه های ایزوله جدا شده و گل های اخته شده با گرده والدین مورد نظر تلقیح شدند. وضعیت خود (نا)سازگاری والدین مادری نیز با پوشاندن تعدادی از گل ها در مرحله بالن بررسی شد. همچنین خودگرده افشانی دستی و گرده افشانی آزاد نیز برای هر یک والدین مادری انجام شد. به منظور شناسایی آلل های خودناسازگاری، DNA ارقام و ژنوتیپ های”به“ مورد استفاده در این تحقیق استخراج شد و پس از ارزیابی کمی و کیفی، آلل های S آنها با جفت آغازگرهای اختصاصی از پیش طراحی شده FB-F و FB-Rکه برای تکثیر آلل های S گونه های مختلف گلابی طراحی گردیده بود، تکثیر شد. محصول PCR توالی یابی شد. به منظور دستیابی به طول کل ژن در ”به“، طراحی آغازگرهای بعدی روی ناحیه پروموتور و انتهای ژن انجام و پس از بهینه سازی واکنش PCR و کسب باند های لازم، تعیین توالی باندها انجام شد. نتایج نشان داد که خودگرده افشانی تشکیل میوه قابل قبولی را به دنبال نداشت. بهترین منبع گرده برای رقم ویدوجا، ژنوتیپ KVD2، برای ژنوتیپ KVD4، ارقام ”به“ ترش و ویدوجا و برای ژنوتیپ KVD2، ژنوتیپ KVD4 و رقم ویدوجا است،لذا کشت این ارقام در کنار هم در باغ توصیه می شود. بر اساس الگوی باندی به دست آمده ”به“اصفهان داری ژنوتیپ Sq3Sq3، ”به“ترش دارای ژنوتیپ Sq1Sq4، رقم ویدوجا دارای ژنوتیپ Sq1Sq5، و دو رقم امیدبخش KVD2 و KVD4 به ترتیب دارای ژنوتیپ Sq2Sq2 و Sq6Sq6 بودند.واژه های کلیدی: والد مادری، دانه گرده، گرده افشانی، خود ناسازگاری