بررسی و تعیین انرژی مصرفی به ازای هر واحد تولید محصول گندم آبی در استان تهران، البرز و قزوین

یکی از روش های بسیار مفید در تحلیل و ارزیابی پایداری کشاورزی، برآورد جریان انرژی به عنوان یک شاخص مهم می باشد. هدف از این تحقیق بررسی مصرف انرژی در محصولات گندم آبی در سه استان تهران، البرز و قزوین بوده است. از دلایل انتخاب این محصولات، استراتژیک بودن کشت آن است. در این تحقیق از 54 بهره بردار به صورت حضوری مصاحبه به عمل آمد و عملیات میدانی به منظور محاسبه میزان مصرف سوخت، آب آبیاری، بذور، نیروی انسانی، الکتریسیته، ماشین ها ،کود ها و سموم برای عملیات های مختلف کشاورزی انجام گرفت. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که در سه استان مورد مطالعه، متوسط انرژی ورودی و خروجی گندم آبی بترتیب 62/45744 و 8/116382 مگاژول در هکتار است. در تولید گندم آبی بیشترین و کمترین انرژی نهاده مصرفی بترتیب به انرژی نهاده کود شیمیایی با 84/43 درصد و نهاده نیروی انسانی با 41/0 درصد از کل انرژی ورودی تعلق داشت. کارایی انرژی، بهره وری انرژی، خالص انرژی و شدت انرژی گندم آبی بترتیب 54/2، 23/0 کیلوگرم بر مگاژول ، 18/70638 مگاژول بر هکتار و 28/4 مگاژول بر کیلو گرم بدست آمد. متوسط سهم انرژی مستقیم و انرژی غیرمستقیم در تولید گندم آبی سه استان بترتیب 62/43 و 38/56 درصد و متوسط سهم انرژی تجدید پذیر و انرژی تجدید ناپذیر در تولید گندم آبی سه استان بترتیب 73/26 و 27/73 درصد بود. کل انرژی ستانده در تولید گندم آبی استان های تهران، البرز و قزوین بترتیب 6/120076، 7/130956 و 2/98115 مگاژول بر هکتار و متوسط انرژی ستانده گندم آبی در سه استان مورد مطالعه 8/116382 مگاژول بر هکتار بدست آمد. نتایج نشان داد در هر سه استان مورد بررسی، نسبت انرژی ستانده دانه گندم بیشتر از انرژی ستانده کاه از کل انرژی ستانده تولید گندم آبی آن استان است. متوسط سهم انرژی ستانده دانه گندم و کاه از کل انرژی ستانده در سه استان بترتیب 2/52 و 8/47 درصد تعیین شد. کلید واژه ها: انرژی، بهره وری،کارآیی، گندم آبی