ارزیابی خصوصیات زراعی، عملکرد و کیفیت پخت ارقام برنج هیبرید در استان مازندران

استفاده از فناوری برنج هیبرید یکی از راهکارهای مهم افزایش عملکرد در واحد سطح می باشد که بر اساس گزارشات متعدد، ارقام هیبرید موجب افزایش 25-20 درصدی عملکرد نسبت به ارقام اصلاح شده پرمحصول می گردد. این تحقیق با هدف ارزیابی ویژگی های زراعی، عملکرد و کیفیت پخت دو رقم تجاری برنج هیبرید(zy-6 و zy-7) دریافتی از کشور چین و مقایسه آنها با رقم هیبرید دیلم و لاین هیبرید امید بخشHR1 و به همراه دو رقم اصلاح شده پر محصول شیرودی وکشوری به عنوان ارقام شاهد در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار و در دو منطقه آمل و دشت ناز ساری اجرا گردید. خصوصیات زراعی مورد ارزیابی شامل عملکرد دانه، ارتفاع بوته، تعداد پنجه موثر در کپه، تعداد روز تا 50 درصد گلدهی، طول خوشه و وزن هزار دانه و عوامل موثر بر کیفیت پخت دانه شامل میزان آمیلوز (درصد)، قوام ژل، دمای ژلاتینی شدن و راندمان تبدیل بودند. نتایج نشان داد که اثر ژنوتیپ از لحاظ آماری برای اغلب صفات مورد مطالعه معنی دار شدند. براساس مقایسه میانگین ها، لاین هیبرید امید بخشHR1 با عملکرد8849 کیلوگرم در هکتار ورقم شیرودی با عملکرد8451 کیلوگرم در هکتار بالاترین متوسط عملکرد دانه را نسبت به سایر ژنوتیپ ها نشان داده و با دارا بودن ارتفاع بوته مناسب بین 117 تا 118 سانتی متر، دوره رشد متوسط (101-97روز) و میزان بالای تعداد دانه پر در خوشه(82-80 درصد) وهمچنین فاکتورهای کیفیت پخت مطلوب از جمله آمیلوز متوسط (21 درصد)، در محدوده مطلوب همانند ژنوتیپ های کیفی بومی ایران قرار دارند. در عین حال رقم شیرودی با توجه به سطح قابل ملاحظه زیر کشت و رقم پر محصول کیفی سازگار با شرایط محیطی منطقه می تواند همچنان به عنوان رقم با پتانسیل مطلوب در کنار هیبرید امید بخش ایرانی(HR1) جهت کشت و کار در شرایط مشابه مورد توجه قرار گیرد. در این ارزیابی دو رقم تجاری برنج هیبرید خارجی(zy-6 و zy-7) بدلیل عدم سازگاری با شرایط منطقه، وضعیت مطلوبی را نسبت به سایر ارقام نشان ندادند.لغات کلیدی:برنج هیبرید، خصو صیات زراعی ، عملکرد دانه، کیفیت پخت