ارزیابی کارآیی قارچ کش های کاپتان (WP 50%) ساخت شرکت های متقاضی ثبت آنها در ایران علیهTaphrina deformans (Berk.) Tul. ، عامل بیماری پیچیدگی برگ هلو

کاپتان یکی از قدیمی ترین قارچ کش های ثبت شده در ایران می باشد. از آنجاکه این قارچ کش کارایی قابل قبولی در کنترل بسیاری از بیمارهای قارچی دارد روی محصولات متعدد و برای انواع مختلفی از بیماری ها به کار می رود. به همین دلیل شرکت های زیادی به ساخت و یا وارد کردن این قارچ کش مبادرت می ورزند. در نتیجه قارچ کش های فراوانی با ماده موثره کاپتان در بازار موجود است که همگی به عنوان قارچ کش کاپتان به فروش می رسند. پیچیدگی برگ هلو یکی از بیماری های مهم هلو در ایران است که کاپتان برای کنترل آن به ثبت رسیده است. این بیماری هر ساله در بسیاری از نقاط ایران خسارت زیاد کمی و کیفی به این محصول وارد می نماید. در بررسی حاضر کارایی 6 برند قارچ کش با ماده موثره کاپتان، ارایه شده توسط شرکت های مختلف و قارچ کش اکسید مس (نوردوکس® 75% WG) در مقایسه با شاهدها در کنترل بیماری پیچیدگی برگ هلو مورد ارزیابی قرار گرفت.آزمایش در استان های مازندران، گلستان و همدان در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 9 تیمار و هر تیمار شامل 4 تکرار اجرا شد. تیمارها شامل، شش برند از قارچ کش کاپتان 3 در هزار با نام های بالکان، کاپتو، معالج، مهاکاپ، میشوساید، تکاپ (با فرمولاسیون پودر وتابل 50 درصد) و نوردوکس 5/2 در هزار و شاهدها (بدون هر گونه عملیات و با آب پاشی) بودند. سم پاشی در دو نوبت (نوبت اول، آخر پاییز پس از ریزش برگ ها و نوبت دوم، اوایل بهار قبل از تورم جوانه ها) انجام گردید. دو هفته پس از ظهور علایم در شاهدها، درخت های تیمار شده بررسی و نمونه برداری از برگ ها برای ارزیابی درصد وقوع بیماری و شدت بیماری صورت گرفت. در استان همدان به دلیل عدم وقوع بیماری در حد قابل ارزیابی، امکان ارزیابی بیماری نبود. در دو استان مازندران و گلستان درصد وقوع بیماری و درصد شدت بیماری با استفاده از داده های به دست آمده از یادداشت برداری ها محاسبه گردید و در برنامه آماری SAS مورد تجزیه واریانس قرار گرفتند. مقایسه میانگین های درصد وقوع بیماری و درصد شدت بیماری با آزمون چند دامنه ای دانکن در سطح احتمال پنج درصد انجام شد. نتایج نشان داد که همه قارچ کش های مورد بررسی در مقایسه با شاهدها از کارآیی قابل قبولی در کنترل شدت و وقوع بیماری پیچیدگی برگ هلو برخوردار بوده و از لحاظ آماری نیز در گروهی متفاوت از شاهدها قرار گرفتند. مقایسه کارایی شش برند مورد بررسی از قارچ کش کاپتان نشان داد، در استان گلستان نیز قارچ کش های تکاپ، میشوساید، معالج و بالکان در بین شش برند از قارچ کش کاپتان از کارایی بالاتری در کنترل شدت بیماری برخوردار بودند ولی از لحاظ وقوع بیماری، تفاوت آماری بین شش برند دیده نشد. در استان مازندران، درختان تیمار شده با قارچ کش های معالج، تکاپ و مهاکاپ کمترین میزان شدت بیماری و وقوع بیماری را داشتند. بنابراین با توجه به نتایج دو منطقه مورد بررسی در مجموع می توان گفت معالج ( WP 50%) و تکاپ (WP 50%) دو قارچ کشی هستند که در هر دو استان کارایی بیشتری در کنترل بیماری پیچیدگی برگ هلو داشتند.واژه های کلیدی: کنترل شیمیایی، درخت هلو، کاپتان، ماده موثره