ارزیابی مقدماتی خصوصیات زراعی و مقایسه عملکرد دانه ژنوتیپ های نخود سفید در کشت پاییزه منطقه سردسیر دیم مراغه

به منظور انتخاب لاین های نخود متحمل به سرما و با عملکرد دانه بیشتر و تغییر زمان کشت از بهاربه پاییز، این تحقیق با یک آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی با 49 لاین و رقم، درقالب طرح آماری لاتیس مربع 7*7 ، در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم مراغه و به مدت یک سال زراعی (96-1395) درکشت پاییزه مورد بررسی قرار گرفت. ژنوتیپ ها در طول زمستان 95، تحت تاثیر یخبندان 12- درجه سانتی گراد بدون پوشش برفی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین ژنوتیپ ها، از نظرصفات وزن صد دانه، ارتفاع بوته، تعداد روز از کاشت تا 50 درصد گلدهی و تعداد روز از کاشت تا 90 درصد رسیدگی، اختلاف آماری بسیار معنی دار(≤0.01 ) و از نظر عملکرد بیولوژیکی، اختلاف آماری معنی دار (≤0.05 ) وجود داشت. مقایسه میانگین عملکرد دانه نشان داد، ژنوتیپ شماره 37 ) X08TH84-CIF5n-MR2013-OKER-OMAR ( با833 کیلوگرم در هکتار، بیشترین عملکرد دانه را داشت. همچنین ژنوتیپ های شماره 1، 44، 24، 16، 11، 8، 18، 28، 36، 40، 33، 46، 41 و 5 به ترتیب با دامنه عملکرد 760- 610 کیلوگرم در هکتار، عملکرد دانه بیشتری در مقایسه با شاهد سارال (با متوسط 590 کیلوگرم درهکتار) داشتند. مقایسه میانگین صفت درصد مقاومت به سرما (CR%) نشان داد، ژنوتیپ های شماره 24، 1 و 49(شاهد سارال)، به ترتیب با درصد مقاومت به سرمای 43، 42 و 38 درصد، در مقایسه با سایر ژنوتیپ ها برتری داشتند. همچنین از نظر تعداد بوته زنده مانده، ژنوتیپ های شماره 24، 1 و 49 ، با بیش از 45 بوته، دارای بیشترین تعداد بوته زنده مانده پس از سرمای زمستان بودند. واژه های کلیدی : کشت پاییزه، نخود، Cicer arietinum ، تحمل به سرما، ژنوتیپ، دیم