بررسی و مقایسه روش های خاک ورزی حفاظتی با روش مرسوم بر عملکرد گندم آبی تحت پایگاه تحقیقات کاربردی آموزشی–ترویجی کشاورزی حفاظتی(Hub)

روش های نوین و صحیح خاک ورزی به منظور استفاده بهینه از خاک به عنوان مهم ترین تامین کننده منابع غذایی، می تواند بهره وری لازم از تولیدات زراعی را افزایش دهد. در راستای نیل به کشاورزی پایدار، استفاده از کم خاک ورزی یا بی خاک ورزی به عنوان یک راهکار عملی قابل طرح است. بنابراین پایگاه آموزشی و تحقیقاتی-کاربردی کشاورزی حفاظتی(هاب) با در نظرگرفتن شیوه های عملیاتی، الگوهای مدیریت بقایای گیاهی، تناوب و شیوه های مختلف خاک ورزی حفاظتی در استان اردبیل (منطقه مغان) ایجاد گردید. بدین منظور در سال زراعی95-94 بر مبنای گزارش نهایی تحقیقات اجراشده، پروژه تحقیقی- ترویجی روش های خاک ورزی حفاظتی و مرسوم بر عملکرد گندم در شرایط زارع اجرا شد. تیمارها شامل الف- بی خاک ورزی (کشت مستقیم با بذرکار گاسپاردو)، ب- کم خاک ورزی (شخم با چیزل وکاشت با بذرکار گاسپاردو معمولی) و ج– خاک ورزی مرسوم (شخم با گاوآهن برگردان دار وکاشت با بذرکارگاسپاردو معمولی) هرکدام در سطح 5 هکتار بودند. نتایج نشان داد ازلحاظ درصد جوانه زنی، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه و شاخص برداشت بین بذرکارهای کاشت مستقیم و مرسوم تفاوت معنی دار وجود نداشت. ولی ازلحاظ ظرفیت مزرعه ای موثر(مجموع عملیات تهیه زمین و کاشت)، یکنواختی توزیع افقی و عمقی بذرها و زمان انجام عملیات آماده سازی بستر بذر و کاشت گندم به ترتیب روش بی خاک ورزی وکم خاک ورزی نسبت به روش مرسوم بهتر بود. با این حال ازنظر عملکرد و اجزای عملکرد دانه اختلافی معنی دار بین تیمارها مشاهده نگردید. میانگین عملکرد گندم در تیمار کم خاک ورزی، بی خاک ورزی و روش مرسوم به ترتیب 6210، 6280 و5970کیلوگرم در هکتار بود. نتایج نشانگر برتری روش های خاک ورزی حفاظتی نسبت به روش مرسوم در پایداری تولید و کشت گندم آبی در عرصه و شرایط زارع در منطقه بود. واژه های کلیدی: بقایای گیاهی ذرت، کشت مستقیم، کم خاک ورزی و عملکرد گندم