بررسی و انتخاب در توده ها و نسلهای در حال تفکیک در گندم نان و آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی در اردبیل 96-1395

دراین بررسی تعداد135 توده F2 ارسالی از کرج و تعداد 111 شماره درنسلهایF3 و F4 ( تعداد 73شماره F3 و تعداد 28 شماره F4) و تعداد 113 شماره درنسلهای F5 ، F6 وF7 ( تعداد 19 شماره ،F5 تعداد 75شماره F6و تعداد 19 شماره F7 ) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی اردبیل مورد ارزیابی قرار گرفتند.درتوده هایF2و F3 باروش انتخابی بالک تغییریافته (Modified bulk)ازهرتوده بین 20 الی 30 بوته انتخاب و بذورآنهاجهت بررسیهای آتی بالک شدند. ولی درنسلهای F5,F4وF6 روش اداره نسل هابه صورت پدیگری(Pedigree Method) بود. توده های F2 در6 خط 20 متری و توده هایF3و F4 هرکدام در6 خط 10 متریکشت شدند و درنسلهایF5 به بعد هریک ازشماره هادر6 خط 2 متری کشت و انتخاب به روش پدیگری انجام گرفت. پس ازسنبله رفتن کامل بوته هاو ظهوربیماریهابرمبنای معیارانتخاب که شامل ارتفاع مناسب ، تعداد پنجه های باروربیشتر( پرپنجه بودن) یکسان بودن پنجه ها و مقاومت به بیماریهابه خصوص زنگ زرد و قهوه ای، مقاومت به ریزش، ورس و استحکام ساقه و غیره بوته های برترانتخاب و خصوصیات بذری سنبله هامانند عدم چروکیدگی ، شیشه ای بودن بذور، بوته های انتخابی ارزیابی گردیده و بالک شدند. همچنین خطهایی که از نسل F5به بعد به خلوص ژنتیکی رسیده بودند و هیچگونه تنوع و تغییرات فنوتیپی در داخل آنها مشاهده نمی شد و همچنین دارای صفات مطلوب زراعی، پنجه های بارور بیشتر و مقاوم به بیماری ها و غیره نسبت به شاهد ها بودند به صورت بالک برداشت و به همراه چهار شاهد در آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی ایستگاهی مورد ارزیابی قرار گرفتند که تعداد 40 لاین خالص گندم به همراه پنج شاهد بنامهای اروم،زارع ،میهن ، حیدری و گاسگوژن در 50 کرت آزمایشی در قالب طرح آزمایش مقایسه عملکردبدون تکرار ایستگاهی مورد بررسی قرار گرفتند و از توده های F2 تعداد 55شماره جهت بررسی درنسل F3 سال بعد و ازتوده های F3 تعداد 38 شماره جهت بررسی درنسل F4 سال بعد و ازنسلF4 تعداد 23شماره جهت بررسی درنسل F5 سال بعد و ازنسل F5تعداد 38تک بوته جهت بررسی در نسل F6سال بعدو از نسل F6 تعداد72تک بوته جهت بررسی در نسل F7سال بعدانتخاب شدند وهمچنین تعداد 27شماره ازنسلهایF6وF7که به خلوص ژنتیکی رسیده بودند به صورت بالک برداشت و جهت بررسی درآزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی سال آتی انتخاب گردیدند. از تعداد 40 لاین مورد بررسی در آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی ایستگاهی به روش رسم نمودار تعداد10 لاین برتر از شاهدهای اروم،زارع ،میهن ، حیدری و گاسگوژن جهت برسی بیشتر در آزمایشات پیشرفته تر مقایسه عملکرد مقدماتی یکنواخت منطقه ای اقلیم سرد سال بعد هدایت شدند. واژه های کلیدی : بالک تغییر یافته، روش پدیگری،گندم نان،نسل های در حال تفکیک