ارزیابی خصوصیات کمی وکیفی ژرم پلاسم بومی زردآلو ایران به منظور معرفی ژنوتیپ های امیدبخش (فازدوم)

در این بررسی خصوصیات کمی و کیفی و بویژه تحمل به سرما در 124 ژنوتیپ کاشته شده در ایستگاه تحقیقات مشکین دشت مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که ژنوتیپ 3424 بیشترینوزن(07/60 گرم) و ابعاد میوه داشت. از نظر درصد آب میوه ژنوتیپ 3323ببیشترین و ژنوتیپ 3357 کمترین مقدار را داشتند (به ترتیب با 04/86 و 7/66 درصد). میزان TSSدر ژنوتیپ 3357بیشترین (53/33 درصد)و ژنوتیپ های 3424 و 3346کمترین بود (به ترتیب 23/14 و 1/14 درصد در نهایت با توجه به نتایج ارزیابی های انجام شده ژنوتیپ 3431 با دارا بودن وزن میوه 43/35 گرم، میزان آب 28/81 درصد، Tss 45/15 درصد و pH 5/4 دارای تحمل بسیار خوبی نیز به یخبندان بهاره بوده و به عنوان رقمی با اندازه میوه متوسط و متحمل به یخبندان بهاره معرفی می شود. همچنین به منظور بررسی ژنوتیپ های متحمل به سرما صفت های مختلفی مورد ارزیابی قرار گرفت. صفات مورد ارزیابی شامل درصد گلبرگ های سالم، نیمه سالم و یخ زده، درصد مادگی های کوچک سالم، بزرگ سالم، مادگی های کوچک یخ زده، بزرگ یخ زده و مجموع مادگی های سالم و یخ زده و هم چنین درصد گل های بدون مادگی بود. به منظور بررسی خصوصیات میوه نیزاز دستورالعمل ملی آزمون های تمایز، یکنواختی و پایداری در زردآلومورد استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد ازنظر درصد گلبرگ های سالم فقط در ژنوتیپ 3404، 100 درصد گلبرگ ها سالم و بدون سرمازدگی بودند و در 94/91 درصد ژنوتیپ ها گلبرگ سالم مشاهده نشد. از نظر گلبرگ های نیمه سالم ژنوتیپ های 3406، 3417، 3412 و 3430 با 100 درصد بیشترین مقدار و 17 رقم/ژنوتیپ با صفر درصد کمترین مقدار را داشتند. از نظر مادگی های کوچک یخ زده ژنوتیپ شماره 3430 با 8/77 درصد بیشترین و ژنوتیپ های 2758، 3411، 3397 و 3373 با صفر درصد کمترین مقدار را داشتند. از نظر مادگی های بزرگ یخ زده ژنوتیپ 3381 با میانگین 9/88 درصد بیشترین و ژنوتیپ های 3388، 2759، 3429، 2753، 3348، 2758، 3390، 3369 و 3412 با صفر درصد کمترین مقدار را داشتند و به ترتیب به عنوان حساس ترین و متحمل ترین رقم/ژنوتیپ ها به یخبندان بهاره بودند. در زردآلو اغلب مادگی های کوچک منجر به تولید میوه نمی شوند بنابراین برای انتخاب رقم/ژنوتیپ متحمل یا حساس این صفت ملاک انتخاب بود. خصوصیات میوه و هسته نیز از لحاظ آماری اختلاف معنی داری بین تمامی صفت های اندازه گیری شده نشان داد. واژه های کلیدی: زردآلو، ژنوتیپ بومی، یخبندان بهاره، صفات کمی، صفات کیفی