تاثیر تنش خشکی بر توزیع ماده خشک در ارقام پنبه

این پروژه متشکل از دو آزمایش بود که در آزمایش اول 25 ژنوتیپ پنبه در شرایط گلخانه تحت تنش خشکی قرار گرفتند تا پس از ارزیابی ویژگی های رویشی، ژنوتیپ های تجاری برتر انتخاب و در شرایط مزرعه مورد بررسی قرار گیرند. آزمایش اول در سال زراعی 95-1394 به صورت کرت های خرد شده در قالب بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار در شرایط گلخانه اجرا شد. کرت های اصلی به سه سطح تنش؛ شاهد، تنش متوسط و تنش شدید و کرت های فرعی به ژنوتیپ های پنبه اختصاص داده شدند.آزمایش تنش خشکی بلند مدت در گلخانه نشان داد که تنش خشکی درصد تسهیم آسیمیلات ها را به ساقه افزایش و به سایر اندام ها کاهش داد که پاسخ ژنوتیپ ها متفاوت بود، به طوری که در ژنوتیپ های K8801، K8802، B557 و بلغار 432 تنش خشکی با تاثیر منفی بر رشد رویشی، درصد مواد تخصیص یافته به اندام های زایشی را افزایش داد که در دو ژنوتیپ اول مقدار مطلق وزن خشک اندام های زایشی نیز بالا بود. در ارقام بومی، اولتان و ژنوتیپ های 43347 و ترمز 14 تنش خشکی باعث کاهش تخصیص به اندام های زایشی گردید. بیشترین زیست توده بوته در شرایط تنش در ژنوتیپ K8801 و رقم های خرداد و ورامین و کمترین آن در ارقام بومی سرخه و گرمسار مشاهده گردید. آزمایش مزرعه ای به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار تنظیم گردید. تیمار اصلی عبارت بود از ژنوتیپ های تجاری خرداد و K8801. تیمار مرکب فرعی عبارت بود از:1- شاهد عدم حذف منبع و مخزن، 2- حذف منابع (برگ ها) در مرحله رشد زایشی 3- حذف مخازن در مرحله رشد زایشی و 4- حذف منابع و مخازن که در شرایط بدون تنش و تنش متوسط انجام گرفت. در صورت عدم حذف منبع و مخزن، وزن غوزه و عملکرد ژنوتیپ K8801 بالاتر از دو تیمار حذف برگ و اندام های زایشی بود. در رقم خرداد هم حذف کردن برگ ها و اندام های زایشی بالاتر از گره 12 منجر به کاهش وزن غوزه گردید، اما عملکرد کل رقم خرداد در شرایطی که مخازن بالاتر از گره 12 حذف شدند، بیش از سایر تیمارها بود. واژه های کلیدی: پنبه، خشکی، مخزن و منبع