ارزیابی فنی روش های کشاورزی حفاظتی در تولید غلات آبی در جنوب استان آذربایجان غربی

کشاورزی حفاظتی یکی از مهم ترینروش هایی است که با هدف حفاظت از منابع پایه (آب و خاک)، مدیریت مصرف انرژی وکاهش آلودگی محیط زیست در شرایط کم آبی به خصوص در حوضه آبخیز دریاچه ارومیه ارایه شده است. به منظور ارزیابی فنی کشاورزی حفاظتی، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با دو تیمار کاشت با بذرکار کشت مستقیم مدل بالدان (NT) و روش مرسوم شامل شخم با گاوآهن برگردان دار+ دیسک+ کشت با خطی کار کشت گستر بدون جمع آوری بقایا (CT) در سه تکرار در تناوب گندم- غلات در سه مکان به مدت سه سال در مزارع شهرستان نقده در شرایط زارعین منطقه اجراگردید. عوامل مورد ارزیابی شامل یکنواختی عمق کاشت، ظرفیت موثر مزرعه ای، میزان سبز شدن بذور، مصرف سوخت،سطح پوشش بقایایگیاهیدرمزرعه و اجزای عملکرد گندم شامل وزن هزار دانه، تعداد دانه درسنبله، شاخص برداشت و عملکرد در واحد سطح بود.داده های به دست آمده از یادداشت برداری در مزرعهبا استفاده از نرم افزارMSTAT-C مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت ومقایسه میانگین داده ها با استفاده از آزمون دانکن انجام شد.نتایج تجزیه واریانس و مقایسه میانگین ها نشان داد کهافزایش اجزای عملکرد و بهبود صفات مزرعه ای در طول سه سال در تیماربی-خاک ورزی،روند صعودی داشته است.متوسط یکنواختی عمق کاشت در بی خاک ورزی78 درصد و در روش مرسوم 76 درصد بود. متوسط ظرفیت موثر مزرعه ایدرروش بی خاک ورزیو در روش مرسومبه ترتیب،15/1 و 73/0 هکتار در ساعت بود.متوسط درصد سبز شدن بذور در روش مرسوم 9/82 و تیمار بی خاک ورزی 4/77 درصد بود.متوسط مصرف سوخت در روش مرسوم 59 و بی خاک ورزی 8/15 لیتر در هکتار بود.متوسط میزان بقایای گیاهی درروش مرسوم 8/1 و بی خاک ورزی 2/41 درصد بود.متوسط تعداد دانه در سنبله در روش مرسوم 7/39 وبی خاک ورزی 8/42 عدد بود.متوسط عملکرد در روش مرسوم 4228 و بی خاک ورزی 4650 کیلوگرم در هکتار بود. با توجه به اینکه استان آذربایجان غربی در حال گذار از مرحله شروع توسعه کشاورزی حفاظتی است، با ترویج عملیات صحیح و آموزش بهره برداران و نگهداری بقایا در تناوب های منطقه، روند تثبیت و توسعه کشاورزی حفاظتی بهبود خواهد یافت. واژه های کلیدی: کشاورزی حفاظتی، غلات آبی، کشاورزی مرسوم