بررسی تنوع مورفولوژیکی و مولکولی انواع تمشک در شمال ایران

انواع گونه های تمشک (Rubusspp.) درشمال ایران دارای تنوع، پراکندگی، اهمیت اکولوژیکی و اقتصادی قابل توجهی می باشند. حد و مرز و مفهوم گونه در این جنس به واسطه پدیده های زیستی مانند پلی پلوییدی، آپومیکسی و هیبرید اسیونپیچیدهو نامشخص است. دراین پژوهش تنوع و ساختار ژنتیکی7 گونه تمشک شمال ایران، مشتمل بر 130 ژنوتیپ از استان های گیلان و مازندران با استفاده از نشانگرهای مورفولوژیک، آناتومیک و مولکولی(SSR) مورد ارزیابی قرار گرفتند. گونه های تمشک تنوع ژنتیکی درون گونه ای بسیار بالایی نشان داده و تفرق ژنتیکی کمی مابین جمعیت ها مشاهده شد. از13جفت آغازگرSSR، 7جفت چند شکلی نشان دادند. درمجموع 41 آلل چند شکل شناسایی شد. میانگین تعداد آلل های مشاهده شده وPIC بهتر تیب 73/5 و 53/0 بود. متوسط هتروزیگوسیتی مورد انتظار برای ژنوتیپها 154/0 بدست آمد که نشان دهنده وجود تنوع ژنتیکی پایین بین گونه ها میباشد. دندروگرامحاصلاز تجزیه خوشه ای براساس ضریب تشابه جاکارد و بهروشUPGMA مربوط به داده های مولکولی حد و مرز گونه ها را نامشخص نشان داد. بررسی ساختار جمعیت با استفاده ازنرم افزار Structure وجود تنوع درون گونه ای بالا دردو گونهR. sanctus وR. persicus را بیان نمود. R. hirtus وR. caesius ساختار جمعیتی همگن و خالص را نشان دادند. گونه ها براساس نشانگر مورفولوژیک از یکدیگر متمایز شدند. به طور کلی جدایی مکانی، موانع طبیعی جغرافیایی، انتقال دانه گرده توسط حشرات و به دنبال آن هیبریداسیون طبیعی و پلی پلوییدی از جمله عوامل مهم درایجاد تنوع ژنتیکی تمشک محسوب میشوند.کلیدواژهها: ایران،پلی لوییدی،چند شکلی،تنوع ژنتیکی،تمشک،نشانگرSSR ،هیبریداسیون.