شناسایی چالش ها و استلزامات نظام نوین ترویج کشاورزی ایران

نظام ترویج کشاورزی ایران، به عنوان یکی از مولفه های اصلی توسعه کشاورزی در کشور، در طول دو دهه گذشته با چالش ها و مسایلی مواجه بوده به طوری که این چالش ها سبب شده است تا مورد انتقادهایی از جانب مسیولین، کارفرمایان و روستاییان قرارگیرد. به همین منظور، طرح اصلاح ساختار نظام ترویج کشاورزی، در قالب نظام نوین ترویج کشاورزی، با هدف احیای خدمات ترویج کشاورزی و انتقال مناسب یافته های تحقیقاتی و فناوری، مطرح شد؛ ولیکن پس از گذشت حدود سه سال از اجرای این طرح، نتایج بررسی های متنوع، نشان دهنده فاصله زیاد میان وضع موجود و وضع مطلوب است. از این رو، هدف کلی از انجام این تحقیق، شناسایی چالش ها و استلزامات نظام نوین ترویج کشاورزی ایران است که با استفاده از یک رویکرد کیفی در دو مرحله انجام شده است. مرحله اول با استفاده از تکنیک دلفای به شناسایی چالش ها و استلزامات نظام ترویج کشاورزی ایران پرداخته است. اعضای جامعه آماری در این مرحله شامل اعضای هییت علمی رشته ترویج کشاورزی سراسر کشور (N1=138)، مدیران و کارشناسان ترویج کشاورزی شهرستان ها و کارشناسان پهنه در پنج استان مازندران، فارس، کهگیلویه و بویر احمد، اصفهان، والبرز (N2=1200)، و مدیران و اعضای هیات علمی سازمان تحقیقات کشاورزی در سطح ستاد سازمان (N3=20)، است که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، انتخاب شده اند. نتایج این مرحله، منجر به شناسایی 33 چالش اصلی در قالب 6 طبقه و 17 استلزام مورد نیاز نظام ترویج کشاورزی شد. مرحله دوم تحقیق، مرتبط بود با روش تحقیق پدیدارشناختی. در این مرحله، تجربه های صاحب نظران نظام ترویج کشاورزی کشور در مورد دستاوردهای نظام نوین ترویج و چالش های پیش روی این نظام، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این مرحله مشخص نمود که این نظام تاکنون 24 درصد از چالش های نظام ترویج کشاورزی و 44 درصد از استلزامات مورد نیاز این نظام را پوشش داده است.کلمات کلید: نظام ترویج کشاورزی، نظام نوین ترویج کشاورزی، چالش ها، استلزامات، مولفه.