تعیین کیفیت گوجه فرنگی گلخانه ای با استفاده از روش غیر تخریبی طیف سنجی فروسرخ نزدیک

ارزیابی کیفیت درونی محصولات باغبانی توسط روش های معمول،کاری وقت گیر و هزینه بر است. در این پژوهش قابلیت روش غیر مخرب طیف سنجی فروسرخ نزدیک (NIRS) به منظور اندازه گیری ویژگی های کیفی گوجه فرنگی گلخانه ای رقم نیوتن شامل مواد جامد حل شدنی(SSC)، اسید قابل تیتر (TA)، ویتامین C و لیکوپن بررسی شد. برای این منظور از 120 نمونه گوجه فرنگی با استفاده از مد برهمکنش طیف سنجی به عمل آمد و بلافاصله بعد از طیف سنجی، ویژگی های کیفی مورد نظر توسط روش های مرسوم اندازه گیری شدند. پس از پیش-پردازش داده های طیفی، برای تدوین مدل های کالیبراسیون بین داده های حاصل از طیف سنجی و آزمایشات مرجع از روش حداقل مربعات جزیی (PLS) استفاده شد. مدل های تدوین شده توسط ریشه میانگین مربعات خطای اعتبارسنجی متقاطع (RMSECV)، ضریب همبستگی (rcv) و انحراف پیشگوی باقیمانده (RPD) ارزیابی شدند. نتایج اعتبار سنجی مدل ها نشان داد که بین صفات مورد بررسی، SSC با دقت بیشتری (0/258= RMSECV، 0/921= rcv و 2/558= RPD ) نسبت به سایر صفات قابل پیش بینی است و TA توسط هیچ کدام از مدل های برازش قابل پیش بینی نبود. پیش بینی ویتامین C نمونه ها با دقت نسبتا خوب (1/087= RMSECV، 0/818= rcv و 1/701= RPD) ارزیابی شد. لیکوپن گوجه فرنگی در بهترین مدل با دقت خوب با 2/256= RMSECV، 840/0= rcv و 1/835= RPD پیش بینی شد. نتایج این پژوهش نشان داد که می توان از NIRS علاوه بر اندازه گیری SSC برای اندازه گیری لیکوپن و ویتامین C (دو شاخص مهم در کیفیت گوجه فرنگی که اندازه گیری آن ها دشوار است) به ترتیب بادقت های خوب و نسبتا خوب استفاده کرد.واژگان کلیدی: طیف سنجی فروسرخ نزدیک، کیفیت، گوجه فرنگی