ساماندهی واحدهای صنفی بدون پروانه کسب؛ اول فرصت، بعد برخورد

ساماندهی واحدهای صنفی بدون پروانه کسب؛ اول فرصت، بعد برخورد

سه شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵

مغازه ای که پروانه کسب ندارد، در چشم قانون واحد صنفی شناخته نمی شود. قانون نظام صنفی در تعریف واحد صنفی می گوید واحد صنفی، واحدی است که با اخذ پروانه کسب دایر شده باشد؛ یعنی بدون پروانه، مغازه هست، اما هویت صنفی ندارد. ساماندهی این واحدها، یعنی بازگرداندن آن ها به چارچوب قانون؛ نه با هدف بستن مغازه، بلکه با هدف قانونی کردن آن.

چرا واحد بدون پروانه، مسئله همه است؟

اول، برای خود کاسب. واحد بدون پروانه از بسیاری از حمایت ها و خدمات صنفی محروم می ماند و در برابر تخلف دیگران، مرجع صنفی مشخصی برای پیگیری ندارد. دوم، برای کاسب قانون مدار. کسی که پروانه گرفته، عوارض و هزینه های قانونی را پرداخته و زیر نظارت بازرسی است؛ واحد بدون پروانه بدون همین هزینه ها و نظارت، با او رقابت می کند و این رقابت ناسالم است. سوم، برای مصرف کننده. وقتی واحدی پروانه ندارد، شکایت مشتری جایی برای رسیدگی ندارد و نظارت بر قیمت و کیفیت کالا و خدمات، در عمل ممکن نیست.

قانون چه می گوید؟

ماده ۲۷ قانون نظام صنفی (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۵/۰۲) مسیر را روشن کرده است: هر شخص حقیقی یا حقوقی که بدون پروانه کسب دائم یا موقت به کسب بپردازد، همزمان با صدور اخطاریه با مهلت بیست روز، به جریمه نقدی معادل ده میلیون ریال محکوم می شود؛ جریمه ای که هر سال بر اساس نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی تعدیل می شود. اگر در مهلت بیست روزه پروانه گرفته نشود، محل کسب از طریق فرماندهی انتظامی مهر و موم (پلمب) می شود. در مجوزهای تاییدمحور، مهلت بیست روزه وجود ندارد و پلمب بلافاصله انجام می شود. پیش از پلمب، ده تا بیست روز به صاحب واحد مهلت داده می شود تا کالاهای موجود را تخلیه کند و شکستن پلمب، مجازات کیفری دارد.

قانون، وظیفه شناسایی را هم مشخص کرده است: اگر اتحادیه مربوطه واحدهای فاقد پروانه را شناسایی نکند یا درخواست پلمب ندهد، اتاق اصناف شهرستان و نیروی انتظامی مکلف اند این واحدها را شناسایی و پلمب کنند. حتی پروانه منقضی هم در حکم نداشتن پروانه است؛ اتحادیه موظف است با انقضای اعتبار پروانه، اخطاریه یک ماهه برای تمدید صادر کند و اگر تمدید نشود، واحد در حکم واحد بدون پروانه تلقی می شود.

ساماندهی، سه گام دارد

گام اول، شناسایی است؛ بازرسی اتحادیه ها و اتاق اصناف، واحدهای بدون پروانه را پیدا می کنند. گام دوم، فرصت و راهنمایی است؛ اخطار و مهلت بیست روزه، برای این است که صاحب واحد بداند چه باید بکند و فرصت داشته باشد پروانه بگیرد. گام سوم، برخورد قانونی است؛ با کسی که در مهلت مقرر هیچ اقدامی نکرده است.

مقیاس مسئله، محدود به یک شهر نیست. به گفته رئیس اتاق اصناف ایران، حدود هشت هزار واحد مشاور املاک در تهران بدون پروانه فعالیت می کنند و در بازرسی های سراسری همین رسته، هزاران واحد اخطار گرفته اند و هزاران واحد پلمب شده اند. ساماندهی، پاسخی به همین گستردگی است.

راه گرفتن پروانه، ساده تر از چیزی است که فکر می کنند

امروز گرفتن پروانه کسب، مثل گذشته به رفت وآمد اداری طولانی نیاز ندارد. درخواست در درگاه ملی مجوزها (g4b.ir) ثبت می شود و مراحل آن در سامانه ایرانیان اصناف (iranianasnaf.ir) پیگیری می شود؛ با مدارک کامل، پروانه صادر می شود. کسی که نمی داند از کجا شروع کند، می تواند به اتحادیه مربوطه یا اتاق اصناف شهرستان مراجعه کند و راهنمایی بگیرد.

سخن پایانی

ساماندهی واحدهای بدون پروانه، دشمن کاسب نیست؛ دشمن بی نظمی بازار است. واحدی که امروز بدون پروانه کار می کند، فردا می تواند با یک اقدام ساده، صاحب شناسنامه قانونی مغازه اش شود و در کنار دیگر کاسبان قانون مدار بایستد. اتاق اصناف پاکدشت و اتحادیه های شهرستان، پیش از هر برخوردی، راهنمایی و مهلت می دهند؛ اما مهلت، بی نهایت نیست. پروانه کسب را باید گرفت، پیش از آنکه جریمه و پلمب، جای فرصت را بگیرد.

کلیدواژه ها: پروانه کسب، ساماندهی واحدهای صنفی، قانون نظام صنفی، اتاق اصناف پاکدشت، واحدهای بدون پروانه

منابع: قانون نظام صنفی کشور (ماده ۲۷ اصلاحی ۱۴۰۳/۰۵/۰۲، مواد ۳، ۵ و ۱۲)؛ درگاه ملی مجوزها (g4b.ir)؛ سامانه ایرانیان اصناف (iranianasnaf.ir)؛ گزارش اتاق اصناف ایران درباره مشاوران املاک بدون پروانه.