مرکانتیلیسم قرن بیست ویکم؛ ترامپ چگونه اقتصاد آمریکا را تغییر می دهد؟

آن او. کروگر، اقتصاددان برجسته و معاون اول پیشین مدیرعامل صندوق بین المللی پول، در یادداشت جدید خود معتقد است سیاست اقتصادی دولت دوم ترامپ نشانه های روشنی از بازگشت مرکانتیلیسم را نشان می دهد؛ مرکانتیلیسمی که این بار نه با انباشت طلا، بلکه با تعرفه، سیاست صنعتی، مالکیت دولتی و امنیتی کردن اقتصاد عمل می کند.ترامپ تعرفه ها را به یکی از ابزارهای اصلی سیاست اقتصادی آمریکا تبدیل کرده و هم زمان دولت را به حوزه مالکیت و سرمایه گذاری در شرکت های خصوصی وارد کرده است. ماجرای US Steel، Intel، مواد معدنی حیاتی و انرژی ونزوئلا نمونه هایی از این روند هستند.توجیه اصلی، امنیت ملی است؛ اما مسئله فراتر از امنیت است. مرز میان «دولت تنظیم کننده بازار» و «دولت بازیگر اقتصادی» در حال تغییر است.این تحول را باید در چارچوب بزرگ تری دید: امنیتی شدن اقتصاد جهانی.در نظم اقتصادی پس از جنگ جهانی دوم، تجارت، رقابت و وابستگی متقابل موتور رشد اقتصادی بودند. اما امروز فناوری، انرژی، سرمایه، مواد معدنی و زنجیره های تامین به ابزارهای قدرت ژئواکونومیک تبدیل شده اند.در چنین شرایطی، آمریکا نیز از منطق «بازار آزاد و تجارت مبتنی بر قواعد» به سمت حمایت از صنایع راهبردی، کنترل زنجیره های تامین و مداخله مستقیم تر دولت حرکت می کند.اگر این روند ادامه یابد، مسئله فقط تغییر سیاست اقتصادی ترامپ نخواهد بود؛ بلکه ممکن است نشانه ای از گذار نظم اقتصادی جهانی از جهانی شدن لیبرال به مرکانتیلیسم ژئواکونومیک باشد.