تماس با شماره خصوصی،رویه ی قانونی یا تخلف اداری؟

تماس با شماره خصوصی،رویه ی قانونی یا تخلف اداری؟ 

آیا مامور انتظامی یاحتی کسی که شماره مخفی در اختیار دارد می تواند برای کارهای شخصی یا حتی اداری با فرد تماس بگیرد؟

استفاده از شماره های Private Number شماره مخفی توسط ماموران نیروی انتظامی برای تماس با شهروندان، از نظر حقوقی و اداری موضوعی بسیار حساس و غالبا غیرمجاز است.در نظام اداری و قضایی ایران، اصولا ارتباط مقام مسئول با شهروند باید شفاف، قابل ردیابی و مستند باشد. در اینجا ابعاد این موضوع را برای اطلاع شهروندان بررسی می کنیم:

۱. اصل بر شفافیت است (پاسخ اداری)

در سیستم اداری و قضایی، ارتباطات باید از طریق شماره های ثابت سازمان (کلانتری، دادسرا، پلیس آگاهی و غیره) انجام شود تا هم شهروند بتواند اصالت مامور را استعلام کند و هم سازمان امکان نظارت بر عملکرد مامور را داشته باشد.

تماس با شماره مخفی: این اقدام عملا راه را برای عدم پاسخگویی، شانه خالی کردن از مسئولیت و ایجاد ابهام باز می کند. یک مامور در حین انجام وظیفه، نباید دلیلی برای مخفی کردن شماره تماس خود داشته باشد.

۲. آیا پلیس اجازه چنین کاری دارد؟

در شرایط عادی: هیچ دستورالعمل اداری عمومی به پلیس اجازه نمی دهد که برای امور اداری یا پیگیری پرونده ها، از سیستم تماس مخفی استفاده کند. این کار برخلاف اصول ارتباط شفاف است.

در شرایط خاص (عملیاتی): تنها در مواردی که مامور در حال انجام عملیات پلیسی خاص (مثلا مبارزه با مواد مخدر، عملیات های تعقیب و گریز اطلاعاتی یا ضد جاسوسی) است که نیاز به مخفی ماندن هویت مامور باشد، استفاده از تجهیزات خاص که شماره را مخفی می کنند، توجیه امنیتی دارد.

نکته مهم: این استثنا شامل تماس های عادی اداری (مثل احضار، هماهنگی پرونده، یا تماس با ارباب رجوع) نمی شود. اگر ماموری برای یک پرونده عادی (مثل نفقه، تصادفات یا اختلافات ملکی) با شماره خصوصی تماس می گیرد این یک تخلف اداری است.

۳. چرا این کار ممکن است انجام شود؟

اگر ماموری با شماره خصوصی با شما تماس می گیرد، معمولا یکی از حالات زیر است:

تخلف شخصی: مامور قصد دارد با شما صحبت کند اما نمی خواهد شماره اش در گوشی شما ذخیره شود (تا از تماس های بعدی یا پیگیری های شما در امان باشد).

محدودیت فنی: گاهی خطوط سازمانی (VOIP) در برخی مراکز، به دلیل تنظیمات شبکه، شماره را به صورت Private یا بدون شماره نشان می دهند که این البته ضعف فنی است نه عمدی.

اعمال فشار روانی: گاهی تماس با شماره مخفی برای ایجاد حس ناامنی یا قدرت در طرف مقابل استفاده می شود که مصداق سوءاستفاده از موقعیت است.

۴. راهکار عملی و حقوقی پیشنهاد می شود:

عدم اعتماد: اگر شخصی با شماره خصوصی تماس گرفت و خود را مامور معرفی کرد، هرگز در همان تماس اطلاعات حساس پرونده را ارائه ندهید. به او بگویید: چون شماره شما مشخص نیست، نمی توانم هویت شما را تایید کنم. لطفا از طریق شماره رسمی کلانتری تماس بگیرید یا به صورت کتبی ابلاغیه بفرستید.

ثبت در سامانه ۱۹۷ (بازرسی ناجا): این بهترین راه است. اگر تماس با شماره مخفی مکرر است و ایجادمزاحمت می کندموضوع را به بازرسی اطلاع دهید. ماموری با شماره مخفی تماس می گیرد و خود را از دایره X معرفی می کند، اما امکان شناسایی و پیگیری قانونی وجود ندارد. بازرسی به راحتی می تواند با بررسی لاگ های (Log) تماس های خروجی آن مرکز شناسایی کند که چه کسی در آن ساعت با گوشی یا خط آن مرکز تماس گرفته است.

درخواست مستندسازی: اگر در روند پرونده یا برای کار شخصی مامورچنین تماسی داشتید، حتما در لایحه یا نامه خود به مرجع قضایی قید کنید: طی تماس های غیرمتعارف با شماره مخفی که منتسب به فلان مرجع انتظامی است، مطالبی مطرح شده که به دلیل عدم شفافیت شماره، قابل پیگیری و استناد نیست.این کار باعث می شود قاضی پرونده نیز نسبت به این رفتار مامور حساس شود.استفاده از شماره خصوصی برای تماس های عادی، غیرحرفه ای و در بسیاری از موارد تخلف است. مردم حق دارند خواستار ارتباط از طریق تلفن یا نامه یا ابلاغ رسمی باشند. اگر این کار باعث ایجاد مزاحمت شده، قطعا از طریق بازرسی ۱۹۷ قابل پیگیری است.در صورتی که مامور نیروی انتظامی خارج از حیطه وظایف سازمانی و جهت پیشبرد امور شخصی با بهره گیری از قابلیت شماره مخفی (Private Number) با شهروندان تماس برقرار نماید این اقدام از منظر آیین نامه های انضباطی نیروهای مسلح، تخلف انتظامی محسوب می گردد. استفاده از ابزارهای مسدودکننده هویت تماس گیرنده در مراودات شخصی، مصداق بارز سوءاستفاده از جایگاه شغلی و مغایر با اصول شفافیت و پاسخگویی ضابطین قضایی است. هرگونه تماس از سوی مامور که فاقد شناسنامه رسمی یعنی شماره ثابت سازمانی باشد، عملا فاقد اعتبار قانونی بوده و راه را برای فرار از مسئولیت های کیفری و انتظامی هموار می سازد. لذا شهروندان در صورت مواجهه با چنین تماس های غیرشفافی، نه تنها مکلف به پاسخگویی نیستند، بلکه حق دارند موضوع را به عنوان یک تخلف اداری، جهت بررسی و برخورد با مامور خاطی، به سامانه ۱۹۷ مرکز نظارت همگانی بازرسی کل نیروی انتظامی منعکس نمایند. چرا که تداخل شخصیت حقیقی مامور با قدرت سازمانی او در پوشش شماره های پنهان، خط قرمزی است که امنیت روانی شهروندان را مخدوش می کند.

حسن بصیری هریس مشاور حقوقی دادگستری

پرداخت هزینه قبل از مشاوره در مورد مطالب منتشر شده به مبلغ 68 ۱هزار تومان به شماره کارت 6037997155981302 و تماس با شماره های 09148744369-09357274935 مشاوره حقوقی و تخصصی آنلاین.