جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران

جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران

جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران یک تشکل مردم نهاد و اجتماع محور در حوزه سلامت روان اجتماعی، پیشگیری از آسیب های اجتماعی، آموزش، توانمندسازی و توسعه مشارکت های مردمی است. فعالیت این مجموعه بر پایه استفاده از ظرفیت های جامعه، تقویت مشارکت مردم، آموزش و آگاهی بخشی و ایجاد زمینه برای شناسایی و کاهش مسائل اجتماعی در سطح محله و جامعه شکل گرفته است.

پیشینه شکل گیری همیاران سلامت روان اجتماعی به برنامه های اجتماع محور سلامت روان در دهه ۱۳۷۰ بازمی گردد. بر اساس تاریخچه منتشرشده در منابع رسمی جمعیت، در سال ۱۳۷۵ و هم زمان با اجرای پروژه «شهر سالم» در کوی سیزده آبان شهر ری، موضوع مشارکت مردم در شناسایی و حل مسائل اجتماعی مورد توجه قرار گرفت. در ادامه، دفتر پیشگیری از آسیب های اجتماعی سازمان بهزیستی برنامه «همیاران سلامت روان» را طراحی و اجرای آن را در سطح محله آغاز کرد. این برنامه از سال ۱۳۷۷ توسعه بیشتری پیدا کرد و به تدریج در استان های مختلف کشور گسترش یافت.

در ادامه این مسیر، در بهمن ۱۳۸۱ «همیاران سلامت روان اجتماعی ایران» به عنوان یک تشکل غیردولتی فراگیر فعالیت خود را دنبال کرد. از این مرحله، توسعه شبکه های مردمی، گروه های همیار و تسهیلگران در نقاط مختلف کشور به یکی از محورهای اصلی فعالیت مجموعه تبدیل شد.

رویکرد اجتماع محور

رویکرد اصلی جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران، اجتماع محوری و مشارکت مردم است. در این رویکرد، جامعه تنها دریافت کننده خدمات نیست؛ مردم، گروه های محلی، داوطلبان و تسهیلگران در شناسایی مسائل، آموزش، پیشگیری، توانمندسازی و طراحی راه حل های اجتماعی مشارکت می کنند.

جمعیت بر ارتقای سلامت روانی و اجتماعی، افزایش مهارت های فردی و اجتماعی، تقویت مسئولیت پذیری اجتماعی، توسعه مشارکت مردم، افزایش ظرفیت های محلی و ایجاد ارتباط میان جامعه و نهادهای تخصصی و اجرایی تاکید دارد.

در این چارچوب، فعالیت های جمعیت در سطوح مختلف محلی و اجتماعی انجام می شود و موضوعاتی مانند نیازسنجی اجتماعی، آموزش و آگاه سازی، جلب مشارکت داوطلبانه، شبکه سازی، توانمندسازی گروه های اجتماعی و همکاری با نهادهای مرتبط را دربر می گیرد.

حوزه های فعالیت

جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران در زمینه های متنوعی از سلامت روان و سلامت اجتماعی فعالیت می کند. آموزش مهارت های زندگی، آموزش خانواده، آموزش فرزندپروری، آموزش پیش از ازدواج، پیشگیری از اعتیاد، پیشگیری از آسیب های اجتماعی، پیشگیری از خودکشی، ارتقای مشارکت اجتماعی، توانمندسازی گروه های اجتماعی، آموزش های مرتبط با اشتغال و فعالیت های فرهنگی و اجتماعی از جمله حوزه هایی است که در برنامه ها و فعالیت های این شبکه مورد توجه قرار گرفته است.

تاب آوری نیز از موضوعات مرتبط با فعالیت های آموزشی و اجتماع محور همیاران سلامت روان اجتماعی است؛ موضوعی که در پیوند با سلامت روان، توانمندسازی افراد، خانواده ها و جوامع محلی اهمیت پیدا می کند.

فعالیت جمعیت در این حوزه ها با تاکید بر پیشگیری، آموزش و توانمندسازی دنبال می شود و با خدمات تخصصی درمان روان شناختی یا پزشکی تفاوت دارد. نقش اصلی این شبکه، تقویت ظرفیت های اجتماعی و کمک به افزایش توان جامعه برای مواجهه آگاهانه و مشارکت محور با مسائل اجتماعی است.

 همکاری با سازمان بهزیستی

برنامه همیاران سلامت روان اجتماعی از نظر تاریخی با فعالیت های اجتماع محور سازمان بهزیستی پیوند دارد و همکاری میان این شبکه و سازمان بهزیستی در دوره های مختلف ادامه یافته است. این همکاری در زمینه هایی مانند پیشگیری از آسیب های اجتماعی، آموزش تسهیلگران، برنامه های محله محور، سلامت روان اجتماعی و پیشگیری از خودکشی گزارش شده است.

در سال های اخیر نیز نشست ها و برنامه های مشترکی میان نمایندگان جمعیت، سازمان بهزیستی و دیگر نهادهای مرتبط برگزار شده است که بر نقش تشکل های مردمی و ظرفیت های محلی در ارتقای سلامت اجتماعی و کاهش آسیب ها تاکید داشته اند.

شبکه ملی همیاران

جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران در طول سال های فعالیت خود به یک شبکه گسترده از گروه ها، تشکل ها و تسهیلگران اجتماعی تبدیل شده است. بر اساس آمار اعلام شده از سوی مدیرعامل جمعیت در سال ۱۴۰۵، شبکه همیاران در کشور شامل ۹۰۰ سازمان مردم نهاد، ۲۵۰۰ گروه همیار و ۱۵ هزار تسهیلگر است.

این آمار، گستره فعالیت شبکه را نشان می دهد؛ با این حال، ارقام یادشده آمار اعلامی مدیریت جمعیت هستند و برای استفاده در گزارش های آماری رسمی، باید به تاریخ و منبع اعلام آنها توجه شود.

 مدیریت جمعیت

بر اساس اطلاعات منتشرشده در گزارش های سال ۱۴۰۵، سیدنورعلی میرابراهیمی مدیرعامل جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران است.

ساختار مدیریتی و اجرایی جمعیت در دوره های مختلف ممکن است دستخوش تغییر شود و صد البته انتظارمیرود اطلاعات مربوط به ارکان، اعضای هیئت مدیره، بازرسان و مسئولان اجرایی باید بر اساس آخرین اسناد و اطلاعات رسمی جمعیت به روزرسانی شود.

 ماموریت جمعیت

ماموریت جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران را می توان در سه محور اصلی خلاصه کرد: ارتقای سلامت روان اجتماعی، پیشگیری از آسیب های اجتماعی و توانمندسازی مردم و جوامع محلی.

این ماموریت بر این اصل استوار است که سلامت روان اجتماعی، موضوعی فردی و جدا از محیط زندگی نیست و خانواده، محله، روابط اجتماعی، مشارکت، سرمایه اجتماعی، شرایط اقتصادی و دسترسی به حمایت های اجتماعی در آن نقش دارند. از این رو، تقویت ظرفیت جامعه و مشارکت مردم می تواند بخش مهمی از فرآیند پیشگیری و ارتقای سلامت اجتماعی را تشکیل دهد.

جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران طی نزدیک به سه دهه فعالیت، تلاش کرده است با توسعه شبکه های محلی، آموزش و توانمندسازی تسهیلگران، جلب مشارکت داوطلبانه و همکاری با نهادهای مرتبط، ظرفیت های مردمی را در مسیر ارتقای سلامت روان و اجتماعی فعال کند.

جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران را می توان یکی از شبکه های باسابقه فعالیت اجتماع محور در حوزه سلامت روان اجتماعی و پیشگیری اجتماعی در ایران دانست. سابقه این جریان به دهه ۱۳۷۰ بازمی گردد و ساختار آن طی سال های بعد از یک برنامه محله محور به یک شبکه گسترده مردمی توسعه یافته است.

امروز نیز فعالیت جمعیت بر پایه مشارکت اجتماعی، پیشگیری، آموزش، توانمندسازی و تقویت ظرفیت های جامعه ادامه دارد و موضوعاتی مانند سلامت روان اجتماعی، کاهش آسیب های اجتماعی، تاب آوری، خانواده، مهارت های زندگی و توسعه مشارکت های مردمی در کانون توجه آن قرار دارد.

جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران، شبکه ای برای تقویت مشارکت مردم در مسیر سلامت روان و سلامت اجتماعی جامعه است.

آدرس رسمی پایگاه جمعیت همیاران سلامکت روان ایران www.hamyaraniran.ir است