پرهام نامی فرد طهرانی
دکترای تخصصی زبان شناسی گرایش حقوق جزا/ خصوصی/ قانون و قضا و دکترای کاربردی حقوق بین الملل عمومی
6 یادداشت منتشر شدهتحلیل تردی تفاهم نامه آمریکا و جمهوری اسلامی ایران
تحلیل تردی تفاهم نامه ایران و آمریکا از دیدگاه
۱. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران و متحدان آنها در جنگ فعلی، با امضای این یادداشت تفاهم، پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمام جبهه ها، از جمله در لبنان را اعلام می کنند و از این پس متعهد می شوند که هیچ جنگ یا عملیات نظامی علیه یکدیگر را آغاز نکنند و از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری کنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند. توافق نهایی، پایان دائمی جنگ در تمام جبهه ها، از جمله در لبنان، و سایر مفاد این بند را تایید خواهد کرد.
تحلیل تردی ۱: توافق نامه طائف که به جنگ داخلی لبنان پایان داد، خواستار انحلال تمام شبه نظامیان لبنانی شد؛ همه احزاب این توافق نامه را امضا کردند. با این حال، حزب الله به طور غیررسمی به این دلیل که یک نیروی مقاومت است که با اشغال اسرائیل می جنگد - اشغالی که در سال ۲۰۰۰ پایان یافت - از این توافق نامه معاف شد. یک چیز قطعی است: اهداف اسرائیل در لبنان امروز را نمی توان با آنچه در سال ۲۰۲۴ دنبال می کرد، سنجید. در آن زمان، اسرائیل همچنان تحت فشار بازدارندگی استراتژیک ایران بود - نه چندان به دلیل اثربخشی دومی، بلکه به این دلیل که مخالفت دولت بایدن با جنگ تمام عیار بین اسرائیل و ایران به عنوان عاملی بازدارنده حیاتی عمل کرد. این بار درگیری تمام عیار دولت رئیس جمهور دونالد ترامپ در جنگی برای نابودی قابلیت های استراتژیک اصلی ایران - توانایی تولید موشک های بالستیک و پهپاد و برنامه هسته ای آن - شرایط به طرز چشمگیری متفاوت است. ترامپ ممکن است در ترجیح دادن ظهور یک نطام مطیع تر در ایران به جای یک نظام کاملا جدید، با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، اختلاف نظر داشته باشد، اما نتانیاهو تمام تلاش خود را برای فروپاشی نظام به کار می گیرد. همه چیز در کارزار نظامی اسرائیل علیه ایران به این هدف اشاره دارد. گزارش ها مبنی بر اینکه کارزار ترور اسرائیل فراتر از مقامات نظامی و امنیتی به چپ گرایان شناخته شده ضد رژیم گسترش یافته است، نشان می دهد که این کشور همچنین به دنبال حذف اپوزیسیون دموکراتیک بالقوه از پر کردن حتی بخشی از خلایی است که ممکن است توسط رژیم روحانیون ایجاد شود. فرماندهان نظامی اسرائیل آشکارا برنامه ریزی کرده اند تا اثرات آبشاری را در ایران ایجاد کنند، با پیش بینی اینکه این اثرات به بازنویسی کامل نظام سیاسی این کشور منجر شود - با شکست دولت و درگیری های گسترده مدنی به عنوان آسیب های جانبی قابل قبول، اگر نه مطلوب، به اوج خود برسند. مطلقا هیچ دلیلی وجود ندارد که انتظار داشته باشیم اهداف اسرائیل در لبنان کمتر بلندپروازانه و دور از دسترس باشد. چیزهای بسیار بیشتری از خلع سلاح حزب الله در دستور کار اسرائیل است. این فرض رایج که اسرائیل قصد دارد یک پیمان صلح رسمی را به لبنان تحمیل کند، قابل قبول است، اما این ممکن است هدف اصلی آن نباشد. به جای اینکه به دنبال محدود کردن فعالیت های حزب الله «به حوزه سیاسی» باشیم، همانطور که دولت لبنان هنگام ممنوعیت فعالیت های نظامی این حزب در ۲ مارس اعلام کرد، تفسیر معقول تری از هدف اصلی اسرائیل، طراحی غیرقانونی کردن و انحلال کامل حزب الله است. هرگز نباید زیاده روی کرد، اما یکی از مواردی که به ذهن می رسد، تسلیم ژاپن در جنگ جهانی دوم است. این کشور در میدان نبرد کاملا شکست نخورده بود که بمب های اتمی بر روی هیروشیما و ناکازاکی انداخته شد. در واقع، برخی از افسران ژاپنی معتقد بودند که ارتش قدرت کافی برای مذاکره «صلح با افتخار» را حفظ کرده است و حتی برای دنبال کردن رویکرد مورد نظر خود، اقدام به کودتای کوتاه مدتی کردند. به نظر می رسد که اسرائیل چیزی مشابه آنچه آمریکایی ها با ژاپن به دنبال آن بودند، با حزب الله می خواهد: تسلیم بی قید و شرط. در نتیجه، اسرائیل فراتر از صرفا وادار کردن دولت لبنان به فراتر رفتن از سیاست اعلامی و اجرای فعال ممنوعیت سلاح های حزب الله، به دنبال چیزی بیش از این است. توانایی دولت برای رعایت این امر، بیش از همه به دلیل نگرانی ها در مورد انسجام ارتش لبنان در صورت دستور خلع سلاح با زور، زیر سوال است. با این حال، تغییرات اساسی در زمینه استراتژیک منطقه ای و تعادل سیاسی داخلی لبنان، فرصتی بی نظیر را در اختیار اسرائیل قرار می دهد تا اهداف خود را به طور کامل محقق کند. با این اوصاف، اسرائیل نمی تواند به تنهایی خلع سلاح کامل حزب الله یا سرکوب سیاسی آن را تضمین کند. باز هم، گذشته درس های آموزنده ای ارائه می دهد. تلاش بیهوده جنبش ملی لبنان - ائتلاف احزاب چپ گرا و ملی گرا با حمایت سازمان آزادی بخش فلسطین (PLO) - برای «منزوی کردن» حزب کتائب لبنان در طول جنگ داخلی ۱۹۷۵-۱۹۷۶ این موضوع را تایید می کند. بنابراین، مهم نیست که قدرت آتش اسرائیل چقدر کارآمد و کشنده باشد، نمی تواند بدون اشغال بخش های عمده ای از لبنان فراتر از جنوب، کار را به پایان برساند، چیزی که خطرات و هزینه های بلندمدت را برای اسرائیل افزایش می دهد. تلاش مکمل لبنان ضروری است، از این رو تلاش برای مجبور کردن دولت لبنان به هر طریقی، تا حدی با برچیدن «دریایی» که حزب الله در آن زندگی می کند. دستور تخلیه کامل بخش هایی از جنوب لبنان و حومه جنوبی بیروت، همراه با تهدید به ایجاد یک منطقه حائل عمیق در امتداد مرز مشترک و این هشدار که اسرائیل پایگاه حزب الله در حومه جنوبی را بمباران خواهد کرد، همگی در خدمت این هدف هستند. البته هیچ یک از عناصر این استراتژی نظامی جدید نیست. اسرائیل عمدا جمعیت غیرنظامی جنوب لبنان را تحت سیاست «دفاع فعال» خود در اواخر دهه 1960 هدف قرار داد تا جریان های عظیم پناهندگان را به سمت بیروت سوق دهد، با هدف ایجاد فشار بر دولت مرکزی برای لغو توافق نامه قاهره 1969 با سازمان آزادی بخش فلسطین، که حضور این سازمان را در لبنان مشروعیت می بخشید، و حذف اجباری پناهگاه چریکی نوظهور فلسطینی در جنوب. دستور تخلیه گسترده همچنین با جنگ 2024 علیه حزب الله همراه بود، اما در آن زمان هدف نظامی فوری تری وجود داشت: سر بریدن حزب، از بین بردن کادر اصلی آن و نابودی ذخایر و زیرساخت های نظامی آن. به کارگیری تاکتیک های یکسان در شرایط قدرت نامحدود اسرائیل، به اهداف و نتایج اساسا متفاوتی منجر می شود. این به معنای انکار این نیست که اسرائیل اهداف نظامی فوری دارد و در هر گام به دنبال کسب مزایای تاکتیکی خواهد بود، یا به معنای نادیده گرفتن احتمال تغییر اهداف جنگی خود در طول مسیر نیست. هرگونه تهاجم زمینی می تواند به یک حضور بلندمدت تبدیل شود، به عنوان مثال، نه به عنوان مقدمه ای برای الحاق، آنطور که برخی معتقدند، بلکه به احتمال زیاد برای به دست آوردن دستاوردهای بیشتر در قالب پیمان صلح و عادی سازی روابط با لبنان. اما افزایش فشار نظامی اسرائیل لزوما در درجه اول یک هدف سیاسی دارد: ایجاد انزوای سیاسی حزب الله و از همه مهم تر تضعیف اجتماعی آن، به عنوان مقدمه ای برای ریشه کن کردن آن در میان جامعه شیعه و حتی حوزه انتخابیه اصلی خود.
اورشلیم، ۱۸ ژوئن (رویترز) - اسرائیل روز پنجشنبه نقشه ای منتشر کرد که منطقه کنترل نظامی گسترده تری را در جنوب لبنان نشان می دهد و اعلام کرد که انجام حملات فراتر از آن را منتفی نمی داند و مفاد پیمان ایالات متحده و ایران را که خواستار احترام به حاکمیت لبنان است، به چالش می کشد.
یک مقام ارشد اسرائیلی گفت که اسرائیل در حال «مذاکرات سرسختانه ای» با دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، بر سر حفظ استقرار نیروهایش در عمق ۱۰ کیلومتری (۶.۲ مایلی) جنوب لبنان در حالی که شبه نظامیان حزب الله تحت حمایت ایران را تعقیب می کند، است.
پیمان موقت امضا شده در روز چهارشنبه برای پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، خواستار پایان دادن به جنگ در تمام جبهه ها، از جمله در لبنان، و تضمین «تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان» توسط طرفین شده است.
اسرائیل درخواست ها برای خروج نیروها از جنوب لبنان را که در ماه مارس در پاسخ به شلیک موشک توسط حزب الله به آن حمله کرد، رد کرده است. حملات اسرائیل و تخریب روستاها هزاران کشته و بحران آوارگی را به دنبال داشته است.
حزب الله این هفته به حملات خود به مواضع اسرائیل در جنوب ادامه داده است، از جمله با پهپادهای انفجاری که منجر به کشته و زخمی شدن سربازان شده است.
ارتش که در ماه آوریل نقشه ای منتشر کرده بود که منطقه به اصطلاح حائل خود را در جنوب لبنان مشخص می کرد، نقشه جدیدی منتشر کرد که نشان می دهد نیروهایش چندین کیلومتر عمیق تر در داخل کشور، از جمله در نزدیکی نبطیه، دژ حزب الله در شمال رودخانه لیتانی، در حال عملیات هستند.
یک مقام نظامی اسرائیل گفت که ارتش «به حذف تهدیدات (علیه) سربازان و غیرنظامیان کشور اسرائیل که فراتر از منطقه امنیتی شناسایی می شوند، ادامه خواهد داد»، در واقع گفت که می تواند حملاتی را در عمق بیشتری از لبنان انجام دهد.
نعیم قاسم، رهبر حزب الله، روز چهارشنبه در یک سخنرانی تلویزیونی، مفهوم مناطق امنیتی اسرائیل در خاک لبنان را رد کرد.
او گفت: «نه منطقه زرد، نه منطقه قرمز و نه منطقه سبز. اسرائیل باید برود و خواهد رفت."
۲. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد می شوند که به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از دخالت در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.
تحلیل تردی ۲: افزایش نیروهای آمریکایی در خاورمیانه، گمانه زنی هایی را در مورد حمله زمینی احتمالی به خاک ایران، با توجه به انبار حیاتی نفت در جزیره خارک، برانگیخته است.
رئیس جمهور ترامپ به دلیل بستن تنگه هرمز - یک مسیر کشتیرانی حیاتی که یک پنجم نفت خام جهان از آن عبور می کند - از تهران انتقاد کرده و تهدید کرده است که در صورت عدم بازگشایی این آبراه توسط نظام، جنگ را تشدید خواهد کرد.
اما هرگونه حضور نظامی ایالات متحده احتمالا باعث تشدید شدید درگیری و واکنش قابل توجه ایران خواهد شد، زیرا این جزیره یک شریان اقتصادی برای تهران است و تقریبا 90 درصد از صادرات نفت خام این کشور را مدیریت می کند.
۳. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد می شوند که حداکثر ظرف ۶۰ روز مذاکره کرده و به توافق نهایی دست یابند، که با رضایت طرفین قابل تمدید است.
تحلیل تردی ۳: دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز چهارشنبه گفت که توافق موقت با ایران قطعی نیست و اگر از آن خوشش نیاید یا اگر تهران «درست رفتار نکند»، می تواند بمباران را از سر بگیرد.
ترامپ در حاشیه اجلاس گروه هفت در فرانسه گفت: «این یک تفاهم نامه است. و اگر من آن را دوست نداشته باشم، به تیراندازی به آنها و ریختن بمب روی سرشان برمی گردیم. اگر من آن را دوست نداشته باشم، اگر آنها درست رفتار نکنند، دوباره به انداختن بمب درست در وسط سرشان برمی گردیم، باشه؟»
۴. بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده آمریکا رفع محاصره دریایی و هرگونه مزاحمت یا مانع علیه جمهوری اسلامی ایران را آغاز خواهد کرد و ظرف 30 روز به طور کامل به محاصره دریایی پایان خواهد داد. در این مدت، تردد کشتی ها متناسب با تعداد ترددهای قبل از جنگ خواهد بود که توسط جمهوری اسلامی ایران احیا می شود. ایالات متحده آمریکا همچنین متعهد می شود که نیروهای خود را ظرف 30 روز پس از توافق نهایی از مجاورت جمهوری اسلامی ایران خارج کند.
تحلیل تردی ۴: تحلیلگر نظامی آمریکایی هشدار داد: اگر ایران «بدرفتاری» کند، ایالات متحده می تواند محاصره دریایی را دوباره اعمال کند.
۵. با امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران با تمام توان خود تمهیداتی را برای عبور ایمن و رایگان کشتی های تجاری فقط به مدت ۶۰ روز از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس فراهم خواهد کرد. تردد کشتی های تجاری بلافاصله آغاز خواهد شد و با توجه به لزوم رفع موانع فنی و نظامی و مین زدایی توسط جمهوری اسلامی ایران، ظرف ۳۰ روز برقرار خواهد شد. جمهوری اسلامی ایران با سلطان نشین عمان گفتگو خواهد کرد تا مدیریت و خدمات دریایی آینده در تنگه هرمز را در گفتگو با سایر کشورهای ساحلی خلیج فارس، مطابق با قوانین بین المللی قابل اجرا و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز، تعریف کند.
تحلیل تردی ۵: مقامات ارشد آمریکایی می گویند ایران مدیریت تنگه هرمز را با عمان و کشورهای خلیج فارس تعیین خواهد کرد. مقامات ارشد آمریکایی به خبرنگاران گفتند که ایران فقط به مدت ۶۰ روز اجازه عبور ایمن کشتی های تجاری از تنگه هرمز بدون عوارض را خواهد داد.
مقامات آمریکایی گفتند که ایران، عمان و کشورهای خلیج فارس سپس در مورد «مدیریت آینده و خدمات دریایی» در هرمز مذاکره خواهند کرد.
کشتی ها قبل از جنگ آزادانه از هرمز عبور می کردند، اما ایران به دنبال اعمال کنترل خود بر تنگه بوده است.
۶. ایالات متحده آمریکا به همراه شرکای منطقه ای خود متعهد می شود که یک طرح قطعی و مورد توافق طرفین با حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تدوین کند. سازوکار اجرای این طرح به عنوان بخشی از یک توافق نهایی ظرف ۶۰ روز نهایی خواهد شد. تمام مجوزها، معافیت ها و مجوزهای لازم برای تراکنش های مالی مربوطه توسط ایالات متحده آمریکا اعطا خواهد شد.
تحلیل تردی ۶: دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز پنجشنبه این موضوع را که ایالات متحده ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی پس از جنگ به ایران می دهد، تکذیب کرد. این دومین بار است که او این ایده را در این هفته رد می کند، در حالی که ایالات متحده و ایران آماده می شوند تا روز جمعه تفاهم نامه ای را امضا کنند.
۷. ایالات متحده آمریکا متعهد می شود که تمام انواع تحریم ها علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل متحد، قطعنامه های شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی و تمام تحریم های یکجانبه ایالات متحده، اولیه و ثانویه، را در یک برنامه زمانی توافق شده به عنوان بخشی از توافق نهایی لغو کند. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا اهمیت حیاتی موضوع لغو تحریم های فوق الذکر را تصدیق می کنند و قصد خود را برای رسیدگی فوری به این مسائل در مذاکرات، به منظور دستیابی به توافق متقابل در مورد آنها، ابراز می دارند.
تحلیل تردی ۷: توافق موقت برای پایان دادن به جنگ ایران شامل معافیت از فروش نفت تحریم شده خواهد بود، اما این کشور هنوز با شبکه پیچیده ای از محدودیت های بین المللی در فعالیت ها و تجارت خود روبرو است. تحریم ها، ممنوعیت های تجاری و مسدود کردن دارایی ها توسط سازمان ملل، ایالات متحده، اتحادیه اروپا و سایر کشورها برای دهه ها به دلیل برنامه هسته ای، سابقه حقوق بشری و حمایت از گروه های مختلف در منطقه اعمال شده است. ایران امیدوار است که با آغاز مرحله بعدی توافق موقت، از طریق مذاکرات در مورد برنامه هسته ای خود، تخفیف های بیشتری در تحریم ها به دست آورد. اینها برخی از تحریم های ایران هستند که از ممنوعیت های تجارت عمده فروشی گرفته تا قوانین خاص که افراد یا نهادهای خاص را هدف قرار می دهند، را شامل می شوند. تحریم های سازمان ملل متحد به برنامه هسته ای ایران مرتبط هستند و نقض تعهدات این کشور تحت پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای (NPT) را ارزیابی می کنند.شورای امنیت سازمان ملل متحد در سال های ۲۰۰۶، ۲۰۰۷، ۲۰۰۸ و ۲۰۱۰ قطعنامه هایی را برای اعمال تحریم ها تصویب کرد. این قطعنامه ها شامل تحریم تسلیحاتی، ممنوعیت تامین برخی مواد و فناوری های مرتبط با هسته ای و مسدود کردن دارایی های برخی شرکت ها و افراد بود. این قطعنامه ها همچنین ایران را از هرگونه فعالیتی برای ساخت موشک های بالستیک با قابلیت حمل سلاح های هسته ای منع کردند. در حالی که این قطعنامه ها وجوه و دارایی های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و شرکت کشتیرانی دولتی را مسدود می کردند، اما مانع صادرات نفت ایران نشدند. پس از دستیابی به توافق هسته ای برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در سال ۲۰۱۵، شورای امنیت برنامه ای برای لغو تحریم های ایران تعیین کرد. با این حال، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در سال ۲۰۱۸ این توافق را پاره کرد و ایران از رعایت برخی از الزامات آن خودداری کرد. تحریم های سازمان ملل متحد سال گذشته از طریق مکانیسم «بازگشت سریع» دوباره اعمال شدند.
واشنگتن اولین بار در سال ۱۹۷۹، زمانی که دانشجویان انقلابی سفارت آمریکا در تهران را تصرف و دیپلمات ها را گروگان گرفتند، ایران را تحریم کرد. از آن زمان تاکنون تحریم های متعدد دیگری به دلیل حمایت ایران از گروه هایی که آمریکا آنها را سازمان های تروریستی می داند و برنامه هسته ای این کشور اعمال شده است.
۸. جمهوری اسلامی ایران مجددا تاکید می کند که سلاح های هسته ای را تهیه یا توسعه نخواهد داد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق کرده اند که موضوع واگذاری مواد غنی شده ذخیره شده را طبق سازوکاری که به طور متقابل مطابق با برنامه ذکر شده در بند هفت مورد توافق قرار خواهد گرفت، حل و فصل کنند و حداقل روش مورد توافق، رقیق سازی در محل تحت نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی باشد. دو طرف همچنین توافق کردند که موضوع غنی سازی و سایر موضوعات مورد توافق متقابل مربوط به نیازهای هسته ای جمهوری اسلامی ایران را بر اساس چارچوب رضایت بخشی که در توافق نهایی مورد توافق قرار می گیرد، مورد بحث قرار دهند. توافق نهایی مفاد این بند را تایید خواهد کرد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران اهمیت حیاتی مسائل هسته ای فوق الذکر را تصدیق می کنند و قصد خود را برای رسیدگی فوری به این مسائل در مذاکرات به منظور دستیابی به توافق متقابل در مورد آنها ابراز می دارند.
تحلیل تردی ۸: سلاح های هسته ای احتمالا اهداف سنتی امنیت ملی ایران، از جمله جلوگیری از حمله آمریکا یا اسرائیل، را تقویت می کنند.
ایران همچنان ادعا می کند که برنامه هسته ای اش برای مصارف صلح آمیز، مانند تولید انرژی و تولید ایزوتوپ های تشخیص پزشکی، در نظر گرفته شده است. با این حال، فرض اینکه ایران داشتن سلاح هسته ای را اعلام کند، نمی تواند منتفی باشد، زیرا هیچ تضمین واقعی وجود ندارد که بتواند ایران را به سمت کنار گذاشتن توسعه بالقوه سلاح های هسته ای خود سوق دهد، به خصوص از آنجایی که ایران می تواند ظرف 12 روز مواد شکافت پذیر کافی برای ساخت بمب هسته ای تولید کند، کالین کال، معاون وزیر دفاع ایالات متحده در امور سیاست گذاری، در فوریه 2023 به کنگره گفت. علاوه بر این، بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA) به بلومبرگ، یک خبرگزاری مالی مستقر در ایالات متحده، گفتند که نرخ غنی سازی اورانیوم ایران به 84 درصد رسیده است که آن را به 90 درصد مورد نیاز برای ساخت بمب هسته ای نزدیک می کند. در مجموع، این نشان می دهد که شانس دستیابی به یک توافق هسته ای جدید در حال کاهش است.
۹. تا زمان توافق نهایی، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق می کنند که وضعیت موجود را حفظ کنند. جمهوری اسلامی ایران وضعیت فعلی برنامه هسته ای خود را حفظ خواهد کرد و ایالات متحده آمریکا هیچ تحریم جدیدی اعمال نخواهد کرد و نیروهای بیشتری در منطقه مستقر نخواهد کرد.
تحلیل تردی ۹: در صورت ادامه حملات اسرائیل به جنوب لبنان، قطعا ایران پاسخ کوبنده می دهد.
۱۰. ایالات متحده آمریکا متعهد می شود که بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم و تا زمان لغو تحریم ها، وزارت خزانه داری ایالات متحده معافیت هایی را برای صادرات نفت خام، فرآورده های نفتی و مشتقات ایران و کلیه خدمات مرتبط، از جمله معاملات بانکی، بیمه، حمل و نقل و غیره، صادر کند.
تحلیل تردی ۱۰: پس از انقلاب ایران در سال ۱۹۷۹، ایالات متحده روابط اقتصادی و دیپلماتیک خود را با ایران قطع کرد، واردات نفت ایران را ممنوع کرد و تقریبا ۱۱ میلیارد دلار آمریکا (معادل سال ۱۹۸۰) از دارایی های ایران را مسدود کرد. برخی از این دارایی ها در سال ۱۹۸۱ پس از امضای توافقنامه الجزایر و پایان بحران گروگان گیری آزاد شدند. اگر روابط نسبتا حسنه دولت کنونی لبنان با اسرائیل بر سر حزب الله لبنان خدشه دار شود، تمامی حالات فوق دوباره آغاز خواهد شد.
۱۱. ایالات متحده آمریکا متعهد می شود که پس از اجرای یادداشت تفاهم، وجوه و دارایی های مسدود شده یا محدود شده جمهوری اسلامی ایران را به طور کامل برای استفاده در دسترس قرار دهد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در طول مذاکرات به طور متقابل در مورد رویه های مربوط به آزادسازی این وجوه توافق خواهند کرد. این وجوه، چه در حساب اصلی نگهداری شوند و چه منتقل شوند، باید برای پرداخت به هر ذینفع نهایی تعیین شده توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران کاملا قابل استفاده باشند. ایالات متحده آمریکا متعهد می شود که بر این اساس تمام مجوزها و مجوزهای لازم را صادر کند.
تحلیل تردی ۱۱: بستگی به اختلافات درون حکومت-دولتی ایران دارد که افراد راست افراطی غالب بر احزاب میانه رو می باشند و این مانعی بسیار بزرگ و جدی هست.
۱۲. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق می کنند که یک سازوکار اجرایی برای نظارت بر اجرای موفقیت آمیز این یادداشت تفاهم و پایبندی آتی به توافق نهایی ایجاد شود.
تحلیل تردی ۱۲: منوط به روابط حسنه دولت لبنان و اسرائیل جهت از بین بردن و خلع سلاح حزب الله لبنان می باشد.
۱۳. پس از امضای این یادداشت تفاهم و منوط به آغاز اجرای بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ این یادداشت تفاهم و ادامه اجرای این اقدامات، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران مذاکرات مربوط به توافق نهایی را منحصرا در مورد سایر بندها آغاز خواهند کرد.
تحلیل تردی ۱۳: هنوز در سطح تفاهم هستیم چه برسد به مذاکره و توافق نهایی که فرآیندی طولانی مدت با توجه به بازی جام جهانی است.
۱۴. توافق نهایی توسط قطعنامه الزام آور شورای امنیت سازمان ملل تایید خواهد شد.
تحلیل تردی ۱۴: شورای امنیت سازمان ملل منقاد بلا قید و شرط نظم نوین ایالات متحده آمریکاست و عملا هیچ قدرت مستقلی بدون اذن و اجازه آن ندارد.
با سپاس از خوانندگان محترم
پروفسور مسائل استراتژیک و راهبردی روابط بین الملل جناب آقای دکتر پرهام نامی فرد طهرانی