کمال در قصد انسان

[محی الدین ابن عربی]

(عالم ملکوت) اگر گویی: عالم ملکوت چیست؟ گوییم: عالم معانی و غیب است و بر شدن بدان، از «عالم ملک» می باشد. (عالم ملک) اگر گویی: عالم ملک چیست؟ گوییم: عالم شهادت و حرف است و بین آن دو، «عالم برزخ» می باشد. (عالم برزخ) اگر گویی: عالم برزخ چیست؟ گوییم: عالم خیال است و بعضی از اهل طریقت آن را «عالم جبروت» نامیده اند و من هم همین نظر را دارم؛ ابو طالب مکی صاحب کتاب قوت القلوب درباره ی عالم جبروت گوید: عالم جبروت عالمی است که کسانی که در آن عالم اند «عظمت» را مشاهده می کنند، و ایشان خاصان عالم ملکوت اند و آنان را «کمال» می باشد. (کمال) اگر گویی: کمال چیست؟ گوییم: تنزه و دوری از صفات و آثار صفات است و آن را، جز ساکن در «ارین» نمی داند. (ارین) اگر گویی: ارین چیست؟ گوییم: ارین عبارت از اعتدال است و آن، بیان الهی است که: «اعطی کل شیء خلقه ثم هدی – طه/50» زیرا ارین موضع خط اعتدال شب و روز است، لذا آن را استعاره برای کمال کردند.(1)

***

[یزدانپناه عسکری]

کمال تردد سیالیت و دریافت امر حق در عالم ملک و ملکوت (شب و روز)، رهایی یکباره، تنزه و دوری از صفات و آثار صفات بشری، غایت و بدایت خلقت انسان در آفرینش.

____________________

1 - فتوحات مکیه، شیخ محی الدین ابن عربی، ترجمه تعلیق محمد خواجوی- تهران: انتشارات مولی، 1383، جلد ششم، صفحه 541

[(عالم الملکوت) فان قلت و ما عالم الملکوت قلنا عالم المعانی و الغیب و الارتقاء الیه من عالم الملک. (عالم الملک) فان قلت و ما عالم الملک قلنا عالم الشهاده و الحرف و بینهما عالم البرزخ. (عالم البرزخ) فان قلت و ما عالم البرزخ قلنا عالم الخیال و یسمیه بعض اهل الطریق عالم الجبروت و هکذا هو عندی و یقول فیه ابو طالب صاحب القوت عالم الجبروت هو العالم الذی اشهد العظمه و هم خواص عالم الملکوت و لهم الکمال. (الکمال) فان قلت و ما الکمال قلنا التنزه عن الصفات و آثارها و لا یعرفها الا الساکن بارین. (ارین) فان قلت و ما ارین قلنا عباره عن الاعتدال فی قوله اعطی کل شیء خلقه ثم هدی فان ارین موضع خط اعتدال اللیل و النهار فاستعاروه (محیی الدین بن عربی، الفتوحات المکیه (اربع مجلدات)، 4جلد، دار الصادر - بیروت، چاپ: اول، ج2 ؛ ص129)]