فراتر از تصور:عجیب اما واقعیت*باز تسریع قطع اینترنت در فاجعه یا شکوفایی مغز*

فراتر از تصور:عجیب اما واقعیت

* باز تسریع قطع اینترنت در فاجعه یا شکوفایی مغز*

📷تاثیر قطع طولانی مدت اینترنت بر سلامت روان

در هجدهمین روز از قطعی سراسری و گسترده اینترنت در ایران به سر می بریم و گرچه طی روزهای اخیر آب باریکه ای برای اتصال به شبکه های اجتماعی از سوی بعضی کاربران شکل گرفته، اما همچنان خیل عظیمی از مردم پشت سد فیلترینگ بی سابقه مانده اند. در عصر کنونی که نوجوانان و جوانان با اینترنت چشم به جهان گشوده اند، قطع آن نه تنها کارساز نیست، بلکه می تواند آسیب های جدی و جبران ناپذیری به جامعه بزند.

بلاتکلیفی، خشم می آفریند و خشم های فردی نیز در نهایت به خشم عمومی تبدیل می شوند و فقدان اینترنت می تواند محرک درخوری برای آغاز یک اعتراض یا آسیب روحی عمیق در آینده باشد. به اعتقاد پژوهشگران، مردمان امروزی زندگی خود را با فضای مجازی گره زده اند و نبود این وسیله ارتباطی می تواند استرس زا باشد و در نهایت به «اضطراب قطع اتصال» و «استرس انزوای دیجیتال» ختم شود.

📷استرس انزوای دیجیتال چیست؟

باید بپذیریم که در حال حاضر دنیای ما با شبکه های اجتماعی نظیر اینستاگرام و تلگرام پیوند خورده و برای بسیاری از ما، اینترنت همان افیونی است که یک فرد دچار اعتیاد به آن احتیاج دارد. (از منظور روانی) در چنین فرضی تصور کنید که رابطه ما با این ماده حیاتی قطع شود؛ چه اتفاقی می افتد؟ ما با فرهنگ همواره متصل به اینترنت خو گرفته ایم و براساس شواهد علمی، وقتی این ابزار ارتباطی به ناگهان قطع می شود، وارد فاز استرس و اضطراب می شویم و این طور تصور می کنیم که بخشی از هویت ما در پروفایل کاربری مان در شبکه X باقی مانده است.

بنابر یک مطالعه در بریتانیا، نوموفوبیا یا ترس شدید و غیرقابل کنترل از نبود تلفن همراه، وجود ۶۶ درصد از حاضران را فرا گرفته بود. وقتی دکمه قطع اینترنت زده می شود، هیجانات ناشی از آن تبدیل به یک فشار دیجیتال شده و توانمندی ما در تفکر و تحلیلی را کاهش می دهد. همچنین در یک تحقیق دیگر، محققان قطع شدن اینترنت را به «درد عضو خیالی» در مجروحان جنگی تشبیه کرده اند. برای مثال فردی که تلفن همراه نداشته سراغ جیب خود رفته و حتی اعتراف کرده که لرزش آن را احساس کرده است!

📷قطعی اینترنت چه پیامدهایی دارد؟

در کشور پهناوری مثل ایران، اقشار مختلفی از مردم زندگی می کنند و زیست اغلب آن ها وابسته به بودن اینترنت است. برای مثال در کشورمان در بستر فضای مجازی، چند ده هزار کسب و کار آنلاین وجود دارد که مهم ترین پیامد قطعی اینترنت برای آن ها، آسیب های اقتصادی شدید است. همچنین دانشجویان و دیگر محصلان از نبود اینترنت ضربه های بزرگ آموزشی و پژوهشی می خورند.

📷ایرانیان مقیم خارج

قطع به یقین بیشترین پیامد قطعی اینترنت متوجه ایرانیان داخل کشور می شود، اما نباید از ایرانیان مقیم خارج غافل شد. وقتی یک ایرانی در برلین نتواند با خانواده خود در شرایط بحرانی مثل وقوع جنگ ارتباط برقرار کند، استرس و اضطرابش به بالاترین حد ممکن می رسد و دچار فروپاشی روانی خواهد شد. برای آن دسته از مردمانی که خارج نشین هستند، تنها امید و دلگرمی، تماس با خانواده و صحبت کردن با آن هاست که با قطع اینترنت این یک مورد هم از بین می رود.

📷دانشجویان و پژوهشگران

یک دانشجو، پژوهشگر یا استاد دانشگاه برای پیشرد اهداف علمی و پژوهشی خود نیاز مبرمی به اینترنت دارد. اغلب سایت های خارجی در وضعیت فعلی از کار افتاده اند یا به سختی و با تاخیر فراوان باز می شوند. عقب ماندن از پروژه های علمی می تواند جایگاه کشور را در میان رقبای سرسخت پایین بیاورد. از طرف دیگر دانشجویان و حتی دانش آموزان نیز برای امتحان دادن به اینترنت دارند و وقتی این مایع حیاتی در دسترسشان نیست، دچار فروپاشی تحصیلی می شوند.

📷وقتی به قدرت تفکر حمله می شود

شاید باورتان نشود، اما قطعی اینترنت بین الملل و عدم دسترسی به جریان آزاد اطلاعات می تواند به مرور زمان باعث کاهش تفکر انتقادی شود و از مردمان یک کشور، کره شمالی بسازد! تحلیل رفتن مهارت های تفکر و تصور، پیامد سنگینی است که به وضوح و با چشم دیده نمی شود، اما در دهه های آینده، نتیجه خود را به عیان بروز خواهد داد.

براساس تحقیقات تازه دانشمندان، استفاده حداکثری از اینترنت توسط کودکان به رشد شناختی آن ها آسیب جدی می زند، اما حذف اجباری و ناگهانی آن بدون ارائه جایگزینی درست و منطقی می تواند به همان اندازه آسیب زا باشد.

نسل جدید تحمل قطع اینترنت را ندارد؛ «حق ارتباط» را سلب نکنید

یک استاد برجسته علوم ارتباطات با هشدار نسبت به تبعات روانی و اجتماعی قطع اینترنت، تاکید کرد که نسلی که زیست بومش در فضای مجازی شکل گرفته، تاب آوری خود را در برابر محدودیت های طولانی مدت از دست داده و این وضعیت می تواند به تشدید خشم اجتماعی منجر شود.

در دنیای امروز، تعریف نیازهای اولیه بشر دستخوش تغییرات بنیادین شده است. اگر روزگاری «حق دسترسی به اطلاعات» اوج دموکراسی محسوب می شد، اکنون پارادایم جدیدی تحت عنوان «حق ارتباط» شکل گرفته است. نادیده گرفتن این حق بدیهی در عصر دهکده جهانی، صرفا یک تصمیم فنی یا امنیتی نیست؛ بلکه دستکاری در شریان های حیاتی جامعه ای است که هویت، اقتصاد و روابط عاطفی اش با بایت ها و سیگنال ها گره خورده است. هشدارهای کارشناسان نشان می دهد که ادامه سیاست انسداد، می تواند گسست نسلی را به یک تقابل خطرناک تبدیل کند.

فراتر از اطلاعات؛ «حق ارتباط» را به رسمیت بشناسید

دکتر محمدمهدی فرقانی، استاد باسابقه روزنامه نگاری و ارتباطات، در تحلیلی عمیق از وضعیت فعلی، دریچه تازه ای را به روی مفهوم فیلترینگ گشوده است. به باور او، تقلیل دادن اینترنت به یک «رسانه خبری»، خطای استراتژیک تصمیم گیران است. ما امروز با مفهومی فراتر روبرو هستیم: حق ارتباط.

این حق به معنای آزادی تمام آحاد جامعه برای استفاده از ابزارهای تعاملی جهت تماس با عزیزان، خانواده و دوستان در هر نقطه ای از کره خاکی است. زمانی که دکمه قطع اینترنت فشرده می شود، میلیون ها ایرانی نه تنها از اخبار محروم می شوند، بلکه از ساده ترین حق انسانی خود یعنی «باخبر بودن از حال یکدیگر» باز می مانند. این انزوا و قطع اجباری پیوندها، به ویژه برای خانواده هایی که عزیزانی در خارج از کشور دارند، بار روانی سنگینی ایجاد می کند که خروجی آن چیزی جز عصبانیت انباشته نیست.

شکاف نسلی و طغیان علیه محدودیت های سایبری

نکته کلیدی و جامعه شناسانه این هشدار، متوجه «نسل زی» (Gen Z) و متولدین عصر دیجیتال است. فرقانی تصریح می کند که این نسل، برخلاف گذشتگان، مهاجر فضای مجازی نیست؛ بلکه بومی این فضاست و با آن بزرگ شده است. برای جوانی که هویت اجتماعی، سرگرمی و حتی زبان گفتگویش در پلتفرم های آنلاین شکل گرفته، قطع اینترنت حکم قطع اکسیژن را دارد.

تحمیل محدودیت های فیزیکی بر ذهنیتی که مرزهای جغرافیایی را بی معنا می داند، تضادی آشکار ایجاد می کند. آستانه تحمل این نسل در برابر مسدودسازی، بسیار پایین تر از نسل های قبل است و نادیده گرفتن این واقعیت، می تواند به واکنش های پیش بینی ناپذیر اجتماعی منجر شود. نمی توان از نسلی که در اقیانوس اطلاعات شنا کرده، خواست که ناگهان در حوضچه محدود اینترانت داخلی زندگی کند.

اقتصاد آنلاین و خطر تشدید نارضایتی های عمومی

ضلع سوم این مثلث بحران، معیشت است. در شرایطی که اقتصاد رسمی توان اشتغال زایی کافی را ندارد، بخش عظیمی از جمعیت فعال کشور سفره خود را در شبکه های اجتماعی و پلتفرم های آنلاین پهن کرده اند.

مسدودسازی طولانی مدت، به معنای حمله مستقیم به امنیت شغلی و درآمدی این قشر است. وقتی امرار معاش مختل شود، نارضایتی از سطح گلایه های کلامی فراتر رفته و به کنش های اعتراضی تبدیل می شود. کارشناسان متفق القول اند که تداوم وضعیت فعلی، نه تنها دستاوردی ندارد، بلکه با تخریب سرمایه اجتماعی و اقتصادی، هزینه های اداره کشور را به شدت افزایش می دهد.

https://gadgetnews.net/1112138/internet-shutdown-right-to-communication-gen-z/