ارشیا امینی جشوقانی
11 یادداشت منتشر شدهآمریکا بازنده جنگ با ایران. علل و عوامل
بحث «بازنده بودن آمریکا در جنگ با ایران» عمدتا به اهداف سیاسی-استراتژیک، هزینه های اقتصادی و فرسایش اعتبار بین المللی این کشور بازمی گردد. بسیاری از تحلیلگران بین المللی بر این باورند که ایالات متحده با وجود برتری نظامی، در دستیابی به اهداف نهایی خود مانند تغییر حاکمیت ایران، ناکام مانده است.
در ادامه، ابعاد این شکست را از جنبه های مختلف بررسی می کنیم:
شکست در دستیابی به اهداف استراتژیک
ناکامی در تغییر حکومت: تحلیل ها نشان می دهد واشنگتن در هدف اصلی خود یعنی تغییر نظام سیاسی ایران ناکام ماند و این کشور نه تنها تسلیم نشد، بلکه حاکمیت خود را حفظ کرد.کارایی اقتصاد مقاومتی: اقتصاد ایران با وجود تحریم ها فرو نپاشید و کشور به الگوی «اقتصاد مقاومتی» روی آورد که توانست شوک ها را مهار کند سلاح شدن تنگه هرمز: ایران کنترل تردد در این آبراه حیاتی را حفظ کرد و عملا تنگه هرمز را به اهرم فشاری برای اعمال اراده خود بر آمریکا و متحدانش تبدیل نمود.
هزینه های سنگین اقتصادی
شوک قیمت انرژی: محدودیت تردد در تنگه هرمز، قیمت نفت را به بالای ۱۰۰ دلار رساند و بازارهای سهام آمریکا بیش از ۷ درصد سقوط کردند. صرفه های اقتصادی علیه آمریکا: در جنگ نظامی و اقتصادی، خسارات مالی متوجه آمریکا بوده (مثلا سپر دفاعی گران قیمت در برابر پهپادهای ارزان ایران)، در حالی که ایران توانست از افزایش قیمت انرژی سود اقتصادی کسب کند.
پیامدهای سیاسی و اعتباری
«تله استراتژیک»: آمریکا خود را درگیر جنگی فرسایشی و بی نتیجه با ایران دید که برخی آن را «تله استراتژیک» این کشور می نامند و خروج از آن دشوار است.افول اعتبار جهانی: این جنگ به اعتبار آمریکا به عنوان ضامن امنیت جهانی لطمه زد و شاهد شکاف در همپیمانان سنتی آن (ناتو) بودیم. حتی پایگاه های نظامی آمریکا در منطقه امنیت خود را از دست دادند و برخی کارکنان مجبور به تخلیه شدند.افکار عمومی نامطلوب: جنگ در میان مردم آمریکا و برخی متحدانش بسیار نامحبوب بود و تنها ۲۶ درصد از آمریکایی ها آن را تایید می کردند.
به طور کلی:
اگر معیار پیروزی را دستیابی به اهداف اعلام شده (مانند تغییر حکومت، حذف برنامه هسته ای و شکست اراده ایران) بدانیم، در آن صورت آمریکا نتوانست به هیچ کدام از آن ها دست یابد. تنش های نظامی نتوانست ایران را تسلیم کند و آمریکا از همان ابتدا به دنبال جنگی تمام عیار نبود. در مقابل، ایران توانست با استفاده از ابزارهای جنگ نامتقارن و قدرت چانه زنی جغرافیایی خود، موازنه قوا را به نفع خود تغییر دهد.
امیدوارم این تحلیل برایتان مفید بوده باشد. اگر نکته خاصی مد نظر شماست، پذیرای پرسش های شما هستم.