آگاهی در حکمت و انتزاع ذهن

[محیی الدین بن عربی]

ثم نرجع الی الحکمه فنقول: اعلم ان الامور الکلیه و ان لم یکن لها وجود فی عینها فهی معقوله معلومه بلا شک فی الذهن، فهی باطنه- لا تزال- عن الوجود العینی.(1)

***

[تاج الدین حسین خوارزمی]

یعنی اعراض میکنیم از حکایت ملائکه و رجوع مینماییم به تقریر حکمت الهیه؛ و مراد شیخ قدس سره درین حکمت بیان ارتباط است میان حق و عالم؛ و بیان آنکه انسان مخلوق بر صورت حق است. پس اصلی بنیاد نهاد که مقصود بر آن متفرع تواند بود. و گفت بدانکه امور کلیه یعنی حقایق لازمه مر طبایع را که موجودست در خارج چون حیات و علم و قدرت و ارادت و غیر این، اگرچه این امور را ذات موجوده در خارج نیست؛ و لیکن در ذهن معقول و معلوماند بیشک. پس همیشه این امور از روی معقولیت پوشیدهاند و با وجود این زائل نمیشود و منفک نمیگردد (کذا- زائل نمیشوند و منفک نمیگردند- ظ) از وجود عینی. چه او از جمله لوازم اعیان موجوده است در خارج.(2)

***

[یزدانپناه عسکری]

تعقل و آگاهی به حقایق اشیاء از امور کلی در حکمت و در انتزاع ذهن است.

_____________________________

1 - محیی الدین بن عربی، فصوص الحکم، 1جلد، دار احیاء الکتب العربیه - قاهره، چاپ: اول، 1946 م. ج1، ص: 51

2 – تاج الدین حسین خوارزمی، شرح فصوص الحکم (خوارزمی/آملی)، بوستان کتاب - قم، چاپ: دوم، 1379. ص: 130