تحلیل پیامدهای اخلاقی هوش مصنوعی و فناوری های نوین آموزشی در پلتفرم های دیجیتال ایران: طراحی الگوی تربیت اخلاقی در محیط های یادگیری هوشمند
تحلیل پیامدهای اخلاقی هوش مصنوعی و فناوری های نوین آموزشی در پلتفرم های دیجیتال ایران: طراحی الگوی تربیت اخلاقی در محیط های یادگیری هوشمند- چهارمین کنفرانس بین المللی آموزش و پرورش تطبیقی - تهران-دانشگاه الزهرا
چکیده
با گسترش سریع فناوری های نوین آموزشی و هوش مصنوعی در نظام آموزشی ایران، تحلیل پیامدهای اخلاقی این فناوری ها به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل شده است. این پژوهش با هدف تحلیل پیامدهای اخلاقی هوش مصنوعی و فناوری های نوین آموزشی در پلتفرم های دیجیتال و طراحی الگوی تربیت اخلاقی در محیط های یادگیری هوشمند انجام شد. مطالعه حاضر با رویکرد آمیخته و طرح اکتشافی متوالی در دو فاز کیفی و کمی اجرا گردید. در فاز کیفی از مصاحبه نیمه ساختاریافته با متخصصان و تحلیل اسناد بالادستی استفاده شد و در فاز کمی، پیمایش در سطح وسیعی انجام پذیرفت. جامعه پژوهش شامل متخصصان حوزه فناوری آموزشی، معلمان و دانش آموزان بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق، مطالعات کتابخانه ای و پرسشنامه محقق ساخته گردآوری گردید. برای تحلیل داده ها از روش های کیفی مبتنی بر کدگذاری نظری و همچنین آمار توصیفی و استنباطی استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که فناوری های نوین آموزشی از طریق مکانیزم های پیچیده ای بر شکل گیری هویت اخلاقی دانش آموزان تاثیر می گذارند و چالش های اخلاقی متعددی را در حوزه هایی چون حریم خصوصی، استقلال اخلاقی و جهت گیری ارزشی ایجاد می کنند. در نهایت، الگوی بومی تربیت اخلاقی با پنج مولفه اصلی شامل زیرساخت اخلاقی فناوری، برنامه درسی تلفیقی، توانمندسازی مربیان، نظارت مشارکتی و ارزشیابی مستمر طراحی شد. این الگو می تواند مبنای مناسبی برای سیاست گذاری، برنامه ریزی درسی و آموزش معلمان در جهت بهره گیری ایمن و اخلاقی از فناوری های نوین آموزشی فراهم نماید و تضمین کننده بهره گیری اثربخش از فناوری در خدمت تربیت نسل آینده باشد.