دسته بندی سازمان های فرهنگی

روش های مختلفی برای دسته بندی سازمان ها وجود دارد و آنها رابه لحاظ های مختلف، به دسته های گوناگونی تقسیم کرده اند. در یک تقسیم بندی، سازمان ها را می توان به دسته های زیر تقسیم کرد:

1. سازمان های اجباری؛ مانند زندان ها، اردوگاه های اسیران جنگی، بیمارستان های روانی، اتحادیه های اجباری و... .

2. سازمان های انتفاعی؛ ماننده موسسه های بازرگانی و... .

3. سازمان های بهنجار یا متعادل؛ مانند سازمان های مذهبی، بیمارستان های عمومی، دانشگاه ها و... .

4. سازمان های آمیخته؛ مجموعه ای از سازمان ها.

سازمان ها و نهادهای فرهنگی، سازمان هایی هستند که با انجام فعالیت، فرهنگ عمومی و خاص جامعه را متاثر می سازند. سازمان های فرهنگی در یک دسته بندی به سازمان های رسمی و غیررسمی تقسیم می شوند. این سازمان ها مسئولیت تغییر، اصلاح و تقویت ارزش ها، اندیشه ها، نگرش ها و رفتارهای مردم را برعهده دارند.

از بعد رسالت و ماموریت، سازمان های فرهنگی عهده دار بخش فرهنگ و امور فرهنگی جامعه را برعهده دارند. امور فرهنگی سه بخش امور قلبی (گرایش ها)، امور ذهنی (دانش) و امور عینی (رفتارها) را شامل می شود. امور فرهنگی در بخش قلبی، فعالیت های هنری تبلیغاتی، در بخش ذهنی، فعالیت های علمی – آموزشی و در بخش عینی فعالیت های ترویجی – اخلاقی را دربر می گیرد.

هنری مینتزبرگ در یک دسته بندی از ساختارهای سازمانی، به ساختاری ایدئولوژیک اشاره می کند که با مفهوم سازمان های فرهنگی انطباق دارد. این سازمان ها شامل نهادها و سازمان های بین المللی (یونسکو، آیسسکو و...)، نهادها و سازمان های دولتی (فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان تبلیغات اسلامی و...)، مراکز آموزش عالی، مراکز پژوهشی، مراکز انتشاراتی، حوزه های علمیه، نهادها و سازمان های رسانه ای (صدا و سیما، نشریات و...) را شامل می شود. از سوی دیگر، این سازمان ها را می توان به سه بخش دولتی، شبه دولتی و خصوصی تقسیم کرد.

لازم به ذکر است که در سازمان های فرهنگی، رسالت و ماموریت اصلی ایجاد و تقویت ارزش ها و هنجارهای موردنیاز در جامعه برای ایجاد فرهنگ متعالی و پویاست. سازمان های فرهنگی رسالت و ماموریتشان در خصوص فرهنگ جامعه است؛ همچنین در یک یا چند حوزه فرهنگ فعالیت می کنند. مخاطب آنها بخش یا بخش هایی از جامعه است و فعالیتشان به ارائه خدمت یا محصول فرهنگی منجر می شود.

منابع

1. رحمانی، جعفر، مدیریت فرهنگی، قم: پژوهشگاه بین المللی المصطفی، 1400ش.

2. ازگلی، محمد، درآمدی بر شناخت دانش و مهارت مدیران فرهنگی کشور، تهران: شورای عالی انقلاب فرهنگی، 1385ش.