تهدید واقعی ایران
🌍 تهدید واقعی ایران چیست ؟
در تحلیل ماهیت تهدیدات علیه ایران، نگاه رایج عمدتا بر عناصر سخت افزارانه متمرکز است: تحریم های اقتصادی، تهدیدات نظامی، فشارهای حداکثری و اقدامات امنیتی خارجی. اما برای من که سال ها سیاست و جغرافیا را به صورت توامان مطالعه کرده ام، هیچ یک از این موارد در ذات خود تهدیدی بنیادین و وجودی برای ایران محسوب نمیکنم. آنچه واقعا می تواند تمامیت سرزمینی، انسجام ملی و بقای ایران را به خطر اندازد، تحریک گسل های قومی-مذهبی نهفته در ساختار اجتماعی و جغرافیای انسانی این کشور است. ایران کشوری با هویت تمدنی و تاریخی است که در طول قرون متمادی، مجموعه ای از اقوام و مذاهب گوناگون را در دل خود جای داده است. این تنوع، اگر به درستی مدیریت شود، می تواند به یک سرمایه ملی تبدیل شود، اما در صورت تحریک یا دستکاری خارجی، به عاملی برای واگرایی بدل خواهد شد.
برخلاف بسیاری از کشورهای مدرن که بر پایه هویت های تک بعدی شکل گرفته اند، ایران یک زیست تمدنی است که عناصر هویتی آن، در سطوح مختلف قومی، زبانی و مذهبی به هم گره خورده اند. این ترکیب، هم زمان که برتری ژئوپلیتیکی ایجاد می کند، نقاط ضعف استراتژیک نیز دارد. به این معنا که هرگونه شکاف در انسجام اجتماعی می تواند از طریق عوامل داخلی یا مداخلات خارجی، به یک بحران وجودی تبدیل شود.
✍ مجید دهقانیان
پژوهشگر ژئوپلیتیک و مسائل استراتژیک