امکان سنجی وقف حقوق معنوی از منظر فقهی و حقوقی

سال انتشار: 1398
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 570

فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

VAGHF01_040

تاریخ نمایه سازی: 11 آذر 1398

چکیده مقاله:

وقف یکی از سنت های حسنه و از موضوعات مهم احکام اجتماعی اسلام است که از جمله ی شرایط صحت آن، مالیت شرعی داشتن، عین بودن، قابلیت قبض و اقباض، ابدی بودن و قابلیت بقاء شیء موقوفه در حین بهرهمندی از آن است؛ یکی از اموال جدید با توجه به اهمیت و گسترش روز افزون اموال، حقوق معنوی می باشد؛ امروزه در وقف این حقوق مناقشاتی صورت گرفته، در این مقاله، با بررسی نظر فقهای امامیه و اهل سنت، ضمن بازنگری در استنباط شروط عقد وقف و پاسخگویی نسبت به شروط مورد مناقشه، صحت وقف حقوق معنوی اثبات شده است. بر این اساس که حق معنوی یک حق مشروع با مالیت عرفی و شرعی است؛ نیز شرط عین بودن مال موقوفه در کتب فقهای متقدم به خاطر تقریب به ذهن و خارج کردن مصادیق باطل وقف یعنی منافع و دیون از دایره وقف بوده است، اگر صحت این شرط را هم بپذیریم با رویکرد بسط مفهوم عین که در بعضی از قوانین هم این رویکرد اتخاذ شده است، وقف حقوق معنوی صحیح بهنظر میرسد، همچنین شرط قبض، ضمن نسبی بودن نسبت به اشیای مختلف، به مفهوم مستولی شدن موقوف علیه برای انتفاع از موقوفه خواهد بود و قبض فیزیکی در آن موضوعیت ندارد؛ به علاوه شرط تابید به مفهوم دوام نفس عقد و عدم رجوع واقف از عقد وقف است و دوام عرفی موقوفه به نحوی که با انتفاع از موقوفه، اصل آن باقی بماند، کافی است.

نویسندگان

سیدمحمد رضوی

استادیار فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه بیرجند