مطالعه اثرات تنش خشکی بر ویژگی های مورفولوژیکی توده های بومی خربزه ایرانی با استفاده از پلی اتیلن گلایکول و سوربیتول

خربزه (Cucumis melo L.) یکی از مهمترین گیاهان جالیزی دگرگشن به شمار میرود. تنش خشکی معمول ترین تنش محیطی است که به طور قابل توجهی رشد گیاه و عملکرد را در خربزه تحت تاثیر قرار می دهد . مهمترین مرحله در توسعه گیاهان مقاوم به خشکی، ارزیابی و شناسایی ژنوتیپهای مقاوم و حساس است که یکی از روشهای موثر برای رسیدن به این هدف استفاده از مواد کاهش دهنده پتانسیل اسمزی در شرایط درون شیشه ای است. این پژوهش به منظور بهینه سازی درون شیشه ای و غربالگری توده های بومی خربزه ایرانی متحمل به تنش کم آبی انجام گردید. به منظور القای تنش خشکی از سوربیتول و پلی اتیلن گلایکول (PEG) استفاده شد. بدین جهت به محیط MS، سوربیتول در سه سطح با غلظت های 100، 200 و 400 میلی مولار و PEG نیز در سه سطح 5/4، 7/2 و 9/2 درصد اضافه گردید و تیمار شاهد نیز همان محیطکشت MS کامل بدون تیمارهای مذکور بود. صفاتی همچون تعداد برگ، طول کلئوپتیل، وزن تر گیاه، وزن خشک گیاه، وزن تر ریشه، وزن خشک ریشه که در پاسخ به تنش تغییراتی در آنها روی میدهد، مورد اندازه گیری قرار گرفت تا بهترین صفت برای ارزیابی و غربالگری درون شیشه ای خربزه انتخاب شود. در این پژوهش براساس نتایج مشاهده شده اثرات متقابل تیمارها و ژنوتیپ تمامی صفات مورد بررسی به غیر از تعداد برگ از نظر آمار اختلاف معنی داری با شاهد داشتند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد که استفاده از تکنیک کشت درون شیشه ای برای غربالگری ژنوتیپهای مقاوم و حساس به تنش خشکی می تواند سریع و موثر باشد.

کلیدواژه ها:

ارزیابی ، ژنوتیپ ، شناسایی ، قبادلو ، گیاهان جالیزی