پهنه بندی شدت خشکسالی در روستاهای شهرستان سبزوار بر اساس شاخص SPI

سال انتشار: 1397
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 578

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

این مقاله در بخشهای موضوعی زیر دسته بندی شده است:

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HISS-2-13_003

تاریخ نمایه سازی: 30 تیر 1398

چکیده مقاله:

پژوهش حاضر به منظور بررسی پهنه بندی شدت خشکسالی در روستاهای شهرستان سبزوار بر اساس شاخص SPI صورت گرفته است دخشکسالی پدیده ای است که در هر منطقه و کشوری چه دارای آب و هوای خشک و چه مرطوب اتفاق می افتد. این پدیده اقلیمی با خشکی و کم آبی متفاوت است و می توان گفت این مساله شرایط خشکی و مسیله کم آبی را، حاد تر می کند در پژوهش پیش رو با بهره گیری از شاخص بارش استاندارد (SPI)، خشکسالی شهرستان سبزوار در طول دوره آماری 1384 تا 1394 با 21 ایستگاه باران سنجی مورد بررسی قرار گرفته است. در نهایت با تحلیل بر روی نقشه های پهنه بندی خشکسالی در محیط GIS به تبیین خشکسالی های منطقه و بررسی دوره های بازگشت خشکسالی پرداخته شد. نتایج حاکی از آن است که نشانه های اولیه خشکسالی در این شهرستان مربوط به سال 1387 بوده و در این سال با افت بارش در منطقه شاهد غالب بودن شریط جوی خشک در منطقه هستیم که در این بین بخش ششتمد و روستاهایی از این بخش مانند کلاته تیر کمان بیروت، خرسف دچار خشکسالی شدید بوده اند در این بررسی مشخص شد که سال 1390 به عنوان سال پر آب در منطقه محسوب می شود به طوری که در قسمتهایی از بخش ششتمد روستاهایی مانند شامکان، نو بهار کلاته و نو بهار وضعیت ترسالی شدید را تجربه کرده اند و در این سال خشکسالی کمتر از دوره های قبلی و بعدی بوده است. در این بررسی سال مناسب ترسالی و سال 1392 بدترین سال به دلیل بروز خشکسالی است و روستاهایی مانند دهنه ارباب زعقرانیه در وضعیت خشکسالی شدید و روستاهای بسیار وسیعی در معرض خطر خشکسالی بوده اند. با عنایت به نقشه پهنه بندی متوجه عدم بارش های جوی و وجود خشکسالی رو به شدید و به نسبت پایدار در اکثر مناطق شهرستان هستیم کما اینکه روستاهای بسیاری همچون چشم سیر، زعفرانیه، نجم آباد و هاشم آباد از بخش مرکزی و مهر شاهی، شهر سوخته و سنجد از بخش ششتمد در معرض ورود به خشکسالی شدید قرار دارند. هچنین نتایج حاکی از کاستی روز افزون بارش در کل شهرستان و بلاخص مناطق روستایی است

نویسندگان

محمدجواد صفایی

عضو هیات علمی گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

رحمان زندی

عضو هیات علمی گروه سنجش از دور و GIS، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

الهه صفی جهانشاهی

دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران